Emeklilik sisteminde köklü bir değişikliğe gidilmesi için hazırlıklar başlatıldı. Ankara'dan gelen bilgilere göre, Cumhurbaşkanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve AK Parti'nin işbirliği ile yeni bir emeklilik reformu geliştiriliyor. Özellikle en düşük emekli maaşına yönelik artan tepkiler doğrultusunda, maaş hesaplama yöntemi ve sosyal yardımlar üzerinde kapsamlı bir revizyon yapılması gerekiyor.
TABAN EŞİTLİĞİ SİSTEMİ YENİLENİYOR
AK Parti’nin 2008 yılında uygulamaya koyduğu ve emekli maaşlarını belirli bir seviyede dengelemeyi amaçlayan sistemde değişiklik yapılması planlanıyor. Bu mevcut sistem, en düşük emekli maaşlarını eşit hale getirirken, yüksek prim ödeyenler ile düşük prim yatıranlar arasındaki farkın kapanmasına yol açtığı için eleştiriliyor.
Yeni modelin, 2026 yılının ikinci yarısında devreye girmesi ve 2027'de tamamen hayata geçirilmesi bekleniyor.
Bu sistemde:
- Prim ödeme gün sayısı
- Yatırılan prim tutarı
maaş hesaplamasında çok daha etkili kriterler haline gelecek. Böylece, yüksek prim ödeyenlerle düşük prim yatıranlar arasındaki maaş farklarının yeniden açılması hedefleniyor.
EMEKLİ GELİRLERİNDE DÜŞÜŞ GÖZLEMLENİYOR
Yapılan veriler, emekli maaşlarının alım gücündeki değişimi de gösteriyor. Yaklaşık 20 yıl önce en düşük emekli maaşı asgari ücretin yüzde 47 üzerindeyken, günümüzde bu oran asgari ücretin yüzde 35’ine kadar düştü.
2019 yılında en düşük emekli maaşını alan kişi sayısı yaklaşık 800 bin iken, bu sayı günümüzde 5,7 milyona çıkmış durumda.
Diğer yandan:
- 20-25 bin lira aralığında maaş alan emekli sayısı 9,3 milyona ulaştı
- Toplam emeklilerin yüzde 90’ı 25 bin lira ve altında gelirle yaşamını sürdürüyor
Bu durum, sistemde yeniden düzenleme yapılması gerektiği ihtiyacını artıran unsurlar arasında yer alıyor.
ZAM FARKLILIKLARI İNCELENİYOR
Emeklilere yapılan zam oranlarındaki farklılıklar da yeni düzenlemede göz önünde bulundurulacak konular arasında. Son zam döneminde:
- Memur emeklilerine yüzde 18,6 oranında artış
- SSK ve Bağ-Kur emeklilerine ise yüzde 12,19 artış
uygulanmıştı.
Yapılacak yeni düzenlemeyle bu ayrımın ortadan kaldırılması ve zam oranlarının eşit hale gelmesi gündeme gelebilir.
SOSYAL YARDIMLARDA YENİ KRİTERLER BELİRLENİYOR
Sadece maaş sistemi değil, sosyal yardımlar da yeniden yapılandırılacak. Alınan bilgilere göre:
- Kendi evlerinde yaşayan emekliler ile kirada oturan emekliler arasında yardım açısından fark oluşturulacak
- Yardım kolileri ve kömür dağıtımı yerine ihtiyaçlara göre düzenlenmiş destek kartları sunulacak
Ayrıca, büyük şehirlerde yaşayan ve evi bulunmayan düşük gelirli emeklilere kira yardımı yapılması da planlanıyor.
Dahası, yeni sistemde hane içerisindeki toplam gelir dikkate alınacak. Örneğin:
- Kök maaşı 11 bin lira olan ve başka geliri bulunmayan bir emekliye
- Kira desteği sağlanarak
- Toplam aylık gelirinin 22 ila 28 bin lira aralığına çıkartılması sağlanacak
Bu düzenlemeyle sosyal yardımların daha anlamlı ve adil bir şekilde dağıtılması amaçlanıyor.
