Emekli maaşlarının yetersizliği, en düşük emekli maaşının oluşturduğu yük nedeniyle sistemin bu durumu kaldırmasının güç olacağı endişelerini artırıyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, Türkiye'deki emekli sayısının artış sürecinin sona erdiğini duyurdu.
Türkiye'nin hala önemli bir genç ve çalışabilir nüfusa sahip olduğunu belirten Erdursun, bu durumun SGK verileriyle de açıkça desteklendiğini ifade etti.
"ÇALIŞAN SAYISI DÜŞMÜYOR"
Zorunlu sigortalı (4A–4B–4C) çalışan sayısındaki değişiklikler incelendiğinde, 2021 ile 2022 arasında çalışan sayısının %6,5 oranında artış gösterdiği görülüyor. 2023 sonrasında geçici dalgalanmalar yaşanacak olsa da, 2024 ve 2025 yıllarında çalışan sayısının yeniden yükselişe geçmesi bekleniyor. Dolayısıyla, çalışan sayısında bir azalma söz konusu değil. Genç nüfus, işgücüne katılmayı sürdürüyor; sosyal güvenlik sistemine katkı sağlayan ana kaynak ise zayıflamıyor." dedi.
Erdursun, mevcut verilerin "çalışan sayısı azaldı" iddialarını istatistiksel olarak desteklemediğini vurguladı. Ayrıca, "Kendi primleriyle emekli maaşı alan bireylerin artış oranlarına bakıldığında, emekli sayısının artışı artık hız kazanmış değil, aksine yavaşlıyor" şeklinde ekleme yaptı.
EYT SONRASI BAŞVURULARDAKİ DÜŞÜŞ
Emeklilik için yapılan başvurulara bakıldığında ise "EYT sonrasında başvuru sayıları ilk aşamada zirve yaptı, ardından hızlı bir düşüş yaşandı. Önümüzdeki yıllarda bu azalma daha belirgin hale gelecek" diyerek durumu özetledi.
Erdursun, EYT'den kalan son grupların da emeklilik haklarını kullandıktan sonra sistemin tamamen 9 Eylül 1999 sonrası düzenlemeye geçeceğini ifade etti. "Mevcut yasal çerçevede 9 Eylül 1999'dan sonra sigortalı olmuş kadınlar 58 yaşını, erkekler ise 60 yaşını beklemek zorundadır. Bu durumun sonucu son derece açıktır: Önümüzdeki birkaç yıl içinde sınırlı sayıda emeklilik başvurusu yapılacaktır. Ancak ardından 8-10 yıl hatta 10-12 yıl boyunca milyonlarca sigortalı için emeklilik imkanı ortadan kalkacaktır" dedi.
"ENGELLİ STATÜNDEN EMEKLİLİK BAŞVURULARI DÜŞECEK"
14 Ocak 2025 itibarıyla vergi indirimine dayalı engelli emekliliğinin ortadan kalkacağını belirten Erdursun, "Artık engelli emekliliği sadece çalışma gücü kaybına bağlı olarak değerlendirilecek. Sonuç olarak, engellilik oranı %40 veya üzeri olsa bile, çalışma gücü kaybı yoksa, yaş kriteri aranmadan emeklilik mümkün olmayacaktır. Bu durumda: %40 ve üzerinde vergi indirim belgesine veya rapora sahip olup çalışma gücü kaybı %40'ın altında olan kadınlar 58, erkekler 60 yaşını beklemek zorunda kalacaktır. Ayrıca normal emeklilikte de kadınlar 58, erkekler 60 yaşını bekleyecektir. Bu nedenle engelli statüsünden yapılan emeklilik başvurularında ciddi bir düşüş yaşanacaktır. Uzun yıllar boyunca emeklilik müracaatlarının neredeyse hiç olmayacağı öngörülmektedir."
"ÖNÜMÜZDEKİ 8-12 YIL EMEKLİLİK AÇISINDAN SESSİZ GEÇECEK"
Tüm verileri değerlendirdiğimizde, çalışan sayısının artmaya devam ettiğini vurgulayan Erdursun, "Genç nüfus, sistemi destekliyor. Emekli sayısındaki artışın hızı ise düşüyor. Emeklilik başvurularında hızlı bir azalma söz konusu. Önümüzdeki 8-12 yıl emeklilik açısından sessiz bir dönem yaşayacağız" şeklinde konuştu.
Erdursun, bu tablo karşısında "Emekli sayısı çok fazla, sistem bunu kaldırmaz, böyle devam ederse SGK zora girer" şeklindeki görüşlerin verilerle uyumlu olmadığını açıkladı. Ayrıca, hesaplanan primlerin, çalışma sürelerinin ve prim gün sayılarının emekli maaşlarına olumlu etkisiyle birlikte kayıt dışı istihdamın önlenebilmesi konusunda da önemli fırsatlar sunabileceğine dikkat çekti.
Uzman, 2026 yılında Sosyal Güvenlik Sisteminin gelirlerinin giderlerinden daha fazla olacağını, bu farklılığın emekli maaşlarına yansıtılabileceğini belirtirken, "2026 yılında milyonlarca çalışan adına ödenen sigorta primleri ortalama %30 oranında artacakken, emekli maaşlarına ise ortalama %15 artış yapılacağı öngörülüyor. Bunun sonucunda 2026'da Sosyal Güvenlik Kurumu, gelir-gider dengesi açısından en güçlü dönemini yaşayacaktır" diyerek konunun önemli bir yönüne işaret etti.
