Türkiye’de milyonlarca çalışan “EYT çıktı ama ben prim eksiğim yüzünden kaçırdım” diye üzülürken, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında pek çok kişinin gözden kaçırdığı “Altın Bir Madde” bulunuyor. İster 37, ister 45 yaşında olun; 10 yıllık (3600 gün) primi tamamlayanlar için emeklilik hakkı saklı tutuluyor.
Çalışma hayatında uzun yıllar kalma imkanı bulamayan, sağlık sorunları yaşayan veya ev hanımlığı nedeniyle iş hayatına ara verenler için “Kısmi Emeklilik” sistemi devreye giriyor. Bu sistem, binlerce gün prim ödemeden de maaşa bağlanmanın yolunu açıyor.
10 Yıl (3600 Gün) Kuralı Kimleri Kapsıyor?
Buradaki en kritik eşik, işe giriş tarihinizdir. SGK sistemi, tarihi bir milat olarak 8 Eylül 1999 öncesini kabul eder.
8 Eylül 1999 Öncesi Girenler: Eğer sigorta başlangıcınız bu tarihten önceyse, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim gününü (10 yıl) doldurduğunuzda emeklilik hakkını cebinize koymuş olursunuz.
Bu Ne Demek? Şu an 45 yaşında olabilirsiniz. Eğer 3600 gününüz tamsa, artık çalışmasanız veya prim ödemeseniz bile, yaş haddiniz dolduğunda (Kadınlarda 50-58, Erkeklerde 55-60 arası değişen yaşlar) emekli maaşınız bağlanır. Yani “daha fazla prim ödememe gerek var mı?” stresinden kurtulursunuz.
1999 Sonrası İçin Şartlar Ağırlaşıyor
Eğer işe girişiniz 1999 ile 2008 arasındaysa kural değişiyor. Burada 10 yıl yetmiyor; 4500 gün (12.5 yıl) prim ve 25 yıl sigortalılık şartı aranıyor.
2008 sonrası (1 Mayıs 2008) işe girenler içinse bu süre 5400 güne (15 yıl) çıkıyor.
“Malulen Emeklilik”te Yaş Şartı Yok!
Haber başlığındaki “37-41 yaşında emeklilik” vurgusu ise genellikle sağlık durumuyla ilgilidir. Eğer çalışma gücünüzü %60 oranında kaybettiyseniz (Malullük), yaşa bakılmaksızın 10 yıllık sigortalılık süresi ve 1800 gün prim ile anında emekli olabilirsiniz. Bu, en erken emeklilik yoludur.
Hangi dönemde işe girdiğinize göre “En Az Primle” emeklilik şartları:
| Sigorta Başlangıç Tarihi | Gerekli Prim Günü | Sigortalılık Süresi | Emeklilik Türü |
|---|---|---|---|
| 08.09.1999 Öncesi | 3.600 Gün (10 Yıl) | 15 Yıl | Kısmi Emeklilik (SSK) |
| 08.09.1999 – 30.04.2008 | 4.500 Gün (12.5 Yıl) | 25 Yıl | Kısmi Emeklilik |
| 01.05.2008 Sonrası | 5.400 Gün (15 Yıl) | – | Yaş Haddi Emekliliği |
| Tarih Fark Etmeksizin | 1.800 Gün (5 Yıl) | 10 Yıl* | Malulen Emeklilik (%60 Rapor) |
*Malulen emeklilikte eğer “Bakıma Muhtaç” derecede durum varsa 10 yıl şartı aranmaz, sadece 1800 gün yeterlidir.
“Değerli okurlar, ’10 yılda emeklilik’ kulağa çok hoş gelse de madalyonun diğer yüzünü, yani maaş boyutunu konuşmamız lazım. Kısmi emeklilik (3600 gün), normal emekliliğe göre %25-30 daha düşük bir maaş bağlanması anlamına gelir. Çünkü sisteme daha az prim ödediniz. Benim tavsiyem şudur: Eğer çalışmaya gücünüz ve imkanınız varsa, priminizi normal seviyelere (5000-7000 gün) tamamlamaya çalışın. Ancak ‘Benim artık çalışma imkanım yok, yaşı beklerim, alacağım maaş az olsa da güvencem olsun’ diyorsanız, 3600 gün formülü hayat kurtarıcıdır. Ayrıca 3600 gününü dolduranlar, işten kendi istekleriyle ayrılsalar dahi Kıdem Tazminatı alma hakkına sahiptir. Bu hakkınızı yakmayın, SGK’dan ‘Kıdem Tazminatı Alabilir’ yazısı alıp işverene vererek tazminatınızı alıp ayrılabilirsiniz.”
Burada yer alan bilgiler genel nitelikte olup, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve ilgili mevzuata dayanmaktadır.
