3 Ocak Tarihte Bugün: Martin Luther'den Mersin'in Kurtuluşuna Yaşanan Gelişmeler
Tarih sayfaları her gün yeni bir hikaye ile dolarken, 3 Ocak tarihi de dünya ve Türkiye gündeminde derin izler bırakan olaylara sahne oldu. Martin Luther'in kilise tarafından dışlanmasından Mersin'in düşman işgalinden kurtuluşuna, büyük siyasi atamalardan hafızalara kazınan doğal afetlere kadar pek çok gelişme bu tarihte kaydedildi. Geçmişten günümüze uzanan bu zaman tünelinde, bilim, siyaset, sanat ve spor dünyasında yaşananlar, bugünü anlamlandırmak adına büyük önem taşıyor.
Tarihte Bugün Meydana Gelen Olaylar
3 Ocak tarihi, askeri zaferlerden bilimsel deneylere kadar geniş bir yelpazede olaylara tanıklık etmiştir. İşte kronolojik sırayla o gelişmeler:
1431 - Jeanne d'Arc, Piskopos Pierre Cauchon'a teslim edildi.
1496 - Leonardo da Vinci bir uçma makinesini test etti, fakat başarısız oldu.
1521 - Martin Luther, Roma Katolik Kilisesi tarafından aforoz edildi.
1777 - Amerikalı General George Washington, İngiliz General Charles Cornwallis'i Princeton Muharebesi'nde yenilgiye uğrattı.
1888 - Kaliforniya'daki 'Lick Gözlemevi'nde hizmete giren 91 cm çapındaki yeni teleskop, dünyanın o güne kadarki en büyük teleskobu olma unvanını aldı.
1889 - Ünlü filozof Nietzsche, akli dengesini yitirdi.
1914 - Enver Paşa, Mirliva rütbesiyle Harbiye Nazırlığı'na atandı.
1917 - Ardahan Arap Camii'nde, 373 Türk, Ermeni çeteciler tarafından camiyle birlikte yakıldı.
1922 - Mersin'in düşman işgalinden kurtuluşu gerçekleşti.
1924 - Mısır'da Luksor şehrindeki bir tapınakta Tutankamon'un taş lahdi bulundu.
1925 - İtalya'da Benito Mussolini, bütün yetkileri elinde topladı.
1928 - Nikaragua'da Augusto César Sandino önderliğindeki yurtseverler ayaklandı. Amerika Birleşik Devletleri, 1000'den fazla deniz piyadesini savaşmak üzere gönderdi.
1930 - Mustafa Kemal Paşa, Millî İktisat ve Tasarruf Cemiyeti'ne ilk üye olarak kaydedildi.
1945 - Türkiye, Japonya ile ilişkilerini kesmeye karar verdi.
1946 - II. Dünya Savaşı sırasında Birleşik Krallık'ta Nazi yanlısı yayınlar yapan William Joyce, vatana ihanet suçundan Londra'da idam edildi.
1952 - Erzurum ve Hasankale'de deprem meydana geldi: 69 kişi öldü, 299 kişi yaralandı.
1953 - Samuel Beckett'in oyunu Godot'yu Beklerken, Paris'te sahnelenmeye başlandı.
1959 - ABD Başkanı Eisenhower, Alaska'nın 49. eyalet olarak Birleşik Devletler'e katıldığını açıkladı.
1961 - Amerika Birleşik Devletleri, Küba ile ilişkilerini kesti.
1961 - Bağımsız bir Kürt devleti kurmak istemekle suçlanan 49 kişinin yargılanmasına Ankara'da başlandı.
1962 - Papa XXIII. Ioannes, Fidel Castro'yu aforoz etti.
1976 - Uluslararası Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi yürürlüğe girdi.
1977 - Beylerbeyi'ndeki tarihi Halil Paşa Yalısı yandı.
1978 - Hindistan'da İndira Gandhi, Kongre Partisi'nden çıkarıldı.
1986 - İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında (İMKB) hisse senetleri alım satımı başladı.
1988 - Margaret Thatcher, 20. yüzyılda Birleşik Krallık'ın en uzun süre görevde kalan Başbakanı unvanını aldı.
1990 - Devrik Panama Devlet Başkanı Manuel Noriega, Panama City'de sığındığı Vatikan Büyükelçiliği'nde ABD güçlerine teslim oldu.
1990 - İbrahim Balaban'ın 'Göç' adlı tablosu 45 milyon TL'ye satıldı.
1993 - ABD Başkanı George H. W. Bush ve Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin, START-2 anlaşmasını imzaladılar.
1994 - Tupolev Tu-154 tipi bir Rus yolcu uçağı, İrkutsk'da düştü: 125 kişi öldü.
2004 - Mısır'ın özel havayolu şirketi Flash Air'e ait Boeing 737 tipi bir yolcu uçağı Kızıldeniz'e düştü: 148 kişi öldü.
2009 - İsrail Ordusu, Gazze Şeridi'ne yönelik kara harekâtına başladı.
3 Ocak Tarihinde Doğan Ünlüler ve Tarihi Kişilikler
Bugün dünyaya gelenler arasında devlet adamlarından sanatçılara kadar pek çok önemli isim bulunuyor:
MÖ 106 - Cicero, Romalı devlet adamı ve filozof.
1196 - Tsuchimikado, Japon İmparatoru.
1628 - II. Alvise Mocenigo, Venedik Cumhuriyeti Dükü.
1698 - Pietro Metastasio, İtalyan şair.
1774 - Juan Aldama, Meksikalı Yüzbaşı.
1777 - Elisa Bonaparte, Fransız Prenses ve Napolyon Bonapart'ın kız kardeşi.
1794 - Joseph Lebeau, Belçikalı liberal politikacı.
1810 - Antoine Thomson d'Abbadie, Fransız seyyah.
1818 - Henrik Johan Holmberg, Fin doğa bilimci.
1823 - Heinrich Gustav Reichenbach, Alman orkidolog.
1829 - Konrad Duden, Alman filolog.
1836 - Sakamoto Ryōma, Japon samuray.
1840 - Papaz Damien, Belçikalı misyoner.
1846 - Franklin Murphy, Amerikalı siyasetçi.
1860 - Kato Takaaki, Japonya'nın 24. Başbakanı.
1861 - William Renshaw, İngiliz tenisçi.
1862 - Heinrich August Meissner, Alman mühendis.
1872 - Jonas Vileišis, Litvanyalı diplomat.
1873 - İvan Vasilyeviç Babuşkin, Rus devrimci.
1875 - Luigi Gatti, İtalyan iş insanı.
1876 - Wilhelm Pieck, Doğu Almanya'nın ilk Devlet Başkanı.
1879 - Grace Coolidge, ABD first lady'si.
1880 - Alim Han, Buhara Emirliği'nin son Emiri.
1883 - Clement Attlee, İngiliz siyasetçi.
1887 - August Macke, Alman ressam.
1892 - J. R. R. Tolkien, 'Yüzüklerin Efendisi' serisinin yazarı.
1897 - Pola Negri, Amerikalı oyuncu.
1901 - Ngo Dinh Diem, Güney Vietnam Devlet Başkanı.
1903 - Aleksandr Bek, Sovyet gazeteci ve yazar.
1906 - Aleksey Stahanov, Sovyet madenci.
1907 - Ray Milland, Oscar ödüllü İngiliz oyuncu.
1917 - Albert Mol, Hollandalı sanatçı.
1928 - Nazmiye Demirel, 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in eşi.
1929 - Sergio Leone, İtalyan yönetmen.
1930 - Robert Loggia, Amerikalı oyuncu.
1933 - Henry Jean-Baptiste, Fransız siyasetçi.
1933 - Süleyman Ateş, Diyanet İşleri eski Başkanı.
1937 - Oytun Şanal, Türk tiyatro sanatçısı.
1943 - Köksal Toptan, Türk siyasetçi.
1943 - Selda Alkor, Türk sinema sanatçısı.
1944 - Eva Bender, İsveçli aktris.
1944 - Mehmet Türker, Türk gazeteci.
1944 - Ramiro Blacut, Bolivyalı futbolcu.
1946 - John Paul Jones, İngiliz müzisyen.
1946 - Melih Gülgen, Türk yönetmen.
1950 - Victoria Principal, Amerikalı oyuncu.
1951 - Carlos Barisio, Arjantinli futbolcu.
1952 - Jim Ross, Amerikalı güreş spikeri.
1953 - Muhammed Vahid Hasan, Maldivler eski Cumhurbaşkanı.
1953 - Peter Taylor, İngiliz futbolcu.
1956 - Mel Gibson, Avustralyalı aktör.
1963 - Hamza Yanılmaz, Türk siyasetçi.
1969 - Michael Schumacher, Formula 1 pilotu.
1971 - Cory Cross, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu.
1974 - Alessandro Petacchi, İtalyan bisikletçi.
1976 - Angelos Basinas, Yunan futbolcu.
1977 - Lee Bowyer, İngiliz futbolcu.
1977 - Mayumi Iizuka, Japon ses sanatçısı.
1980 - Claudio Maldonado, Şilili futbolcu.
1980 - Kurt Vile, Amerikalı müzisyen.
1980 - Necati Ateş, Türk futbolcu.
1980 - Yusuf Demirkol, Türk şarkıcı.
1983 - Enis Arıkan, Türk oyuncu.
1984 - Billy Mehmet, Türk asıllı İrlandalı futbolcu.
1985 - Linas Kleiza, Litvanyalı basketbolcu.
1985 - Marko Tomas, Hırvat basketbolcu.
1986 - Asa Akira, Amerikalı oyuncu.
1990 - Yoichiro Kakitani, Japon futbolcu.
1991 - Jerson Cabral, Hollandalı futbolcu.
1991 - Özgür Çek, Türk futbolcu.
1994 - Melek Yusufoğlu, Türk basketbolcu.
1995 - Kim Ji-soo, Güney Koreli şarkıcı.
1995 - Kim Seolhyun, Güney Koreli oyuncu.
1996 - Florence Pugh, İngiliz aktris.
2003 - Greta Thunberg, İsveçli aktivist.
2003 - Kyle Rittenhouse, Amerikalı sivil figür.
2011 - Alfie Williams, İngiliz oyuncu.
3 Ocak Tarihinde Hayatını Kaybedenler
Tarihe yön veren isimlerden, sanat ve siyaset dünyasının kayıplarına kadar 3 Ocak'ta aramızdan ayrılanlar:
236 - Anterus, Katolik Kilisesi'nin 19. Papa'sı.
1028 - Fujiwara no Michinaga, Japon devlet adamı.
1322 - V. Philippe, Fransa Kralı.
1501 - Ali Şir Nevai, Türk şair.
1543 - Juan Rodríguez Cabrillo, İspanyol kâşif.
1641 - Jeremiah Horrocks, İngiliz astronom.
1692 - Roelant Roghman, Hollandalı ressam.
1785 - Baldassare Galuppi, İtalyan besteci.
1799 - Şeyh Galip, Türk divan edebiyatı şairi.
1826 - Louis-Gabriel Suchet, Fransız mareşal.
1875 - Pierre Larousse, Fransız ansiklopedi yazarı.
1891 - John Casey, İrlandalı geometrici.
1897 - Louis de Mas Latrie, Fransız tarihçi.
1903 - Alois Hitler, Adolf Hitler'in babası.
1922 - Wilhelm Voigt, Alman sahtekar.
1923 - Jaroslav Hašek, Çek yazar.
1945 - Edgar Cayce, Amerikalı medyum.
1946 - William Joyce, Amerikalı Nazi propagandacısı.
1950 - Emil Jannings, İsviçreli aktör.
1958 - Cafer Tayyar Eğilmez, Türk asker.
1965 - Milton Avery, Amerikalı ressam.
1967 - Jack Ruby, Amerikalı gece kulübü işletmecisi.
1979 - Conrad Hilton, Hilton Otelleri'nin kurucusu.
1979 - Ernesto Palacio, Arjantinli tarihçi.
1989 - Sergey Lvoviç Sobolev, Rus matematikçi.
1992 - Judith Anderson, Avustralyalı aktris.
1994 - Heather Sears, İngiliz oyuncu.
2000 - Viktor Kolotov, Sovyet futbolcu.
2005 - Faruk Sükan, Türk siyasetçi.
2007 - Mustafa Taşar, Türk siyasetçi.
2007 - Nezir Büyükcengiz, CHP Milletvekili.
2009 - Pat Hingle, Amerikalı aktör.
2010 - Mary Daly, Feminist filozof.
2011 - Jill Haworth, Amerikalı oyuncu.
2012 - Hamit Haskabal, Türk oyuncu.
2013 - Sergiu Nicolaescu, Rumen yönetmen.
2014 - Alicia Rhett, Amerikalı oyuncu.
2014 - Faruk Geç, Türk çizer.
2014 - Saul Zaentz, Amerikalı yapımcı.
2015 - Derek Minter, İngiliz yarışçı.
2015 - Muaz el-Kesasibe, Ürdünlü pilot.
2015 - Olga Knyazeva, Rus eskrimci.
2016 - Halis Toprak, Türk iş insanı.
2016 - Paul Bley, Kanadalı piyanist.
2016 - Peter Naur, Danimarkalı bilişim uzmanı.
2017 - Erk Yurtsever, Türk şair.
2017 - İgor Volk, Rus kozmonot.
2018 - Konrad Ragossnig, Avusturyalı gitarist.
2019 - Sylvia Chase, Amerikalı gazeteci.
2019 - Herb Kelleher, Amerikalı girişimci.
2020 - Derek Acorah, İngiliz medyum.
2020 - Kasım Süleymani, İranlı asker.
2020 - Ebu Mehdi el-Mühendis, Iraklı asker.
2021 - Gerry Marsden, İngiliz şarkıcı.
2021 - Barbara Shelley, İngiliz aktris.
2022 - Gianni Celati, İtalyan yazar.
2023 - Walter Cunningham, NASA astronotu.
2025 - Howard Buten, Amerikalı yazar.
2025 - Mustafa Malay, Türk bürokrat.
2025 - Jeff Baena, Amerikalı yönetmen.
