Almanya, ülkesindeki Suriyeli mültecilerin gönüllü olarak ülkelerine dönmeleri konusunda beklentilerin gerisinde kaldı. Resmi rakamlar, 900 bini aşkın Suriyelinin bulunduğu ülkede geri dönüş eğiliminin sınırlı düzeyde olduğunu doğruluyor.
Suriye’deki yönetim değişikliğinin ardından bölgedeki hareketlilik küresel ölçekte takip ediliyor. Birleşmiş Milletler Mülteci Yüksek Komiserliği (UNHCR) verilerine göre, 2024 yılı sonunda başlayan süreçle birlikte dünya genelinde 1,6 milyondan fazla Suriyeli vatanına dönüş yaptı. Türkiye, Lübnan ve Ürdün gibi komşu ülkelerden gerçekleşen geri dönüş sayıları oldukça yüksek seyretse de, Almanya’da tablo farklı bir seyir izliyor.
Sayısal veriler ışığında Almanya, listedeki diğer Avrupa ülkeleriyle birlikte toplamda yaklaşık 6 bin 100 kişilik bir dönüş trafiğine sahip. Alman Federal Göç ve Mülteci Dairesi (BAMF) tarafından paylaşılan son raporlar, geçtiğimiz yıl Almanya’dan kendi isteğiyle ayrılan Suriyeli sayısının 3 bin 678’de kaldığını gösteriyor.
Statü Tartışmaları ve Hükümetin Yaklaşımı
Alman hükümeti, Suriye’de iç savaşın sona ermesiyle birlikte mültecilere sağlanan koruma gerekçelerinin zayıfladığını savunuyor. BAMF, koşulların kalıcı olarak iyileştiği kanıtlanırsa koruma statülerinin iptal edilebileceğine dair geri çekme prosedürlerini gündeme getiriyor. Ancak bu düzenleme şu an için sadece suç işleyen veya izinsiz seyahat eden kişiler üzerinde, kısıtlı bir kapsamda uygulanıyor.
Süreçle ilgili açıklamalarda bulunan UNHCR sözcüsü Eujin Byun, geri dönüşlerin mutlaka gönüllülük, güvenlik ve onur ilkeleri çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini belirtti. Byun, yerel altyapı düzelene kadar aceleci olunmaması gerektiğini ve sürdürülebilir bir dönüş için zamana ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
Seyahat Engelleri ve Siyasi Görüş Ayrılıkları
Almanya iç siyasetinde ise mültecilerin ülkelerine kısa süreli ziyaretler yapabilmesine imkan tanınması konusu tartışılıyor. Yeşiller, SPD ve Sol Parti’den bazı siyasetçiler, mültecilerin durumu yerinde gözlemlemeleri için seyahat kısıtlamalarının esnetilmesini öneriyor. Mevcut yasalar gereği, Almanya’daki koruma statüsüne sahip Suriyelilerin ülkelerine seyahat etmeleri, sahip oldukları yasal hakların iptal edilme riskini doğuruyor. Bu durum, geri dönüş planları yapan birçok kişinin temkinli davranmasına neden oluyor.
