Ankara Birlik Tiyatrosu tarafından sahnelenen oyun, tarihsel gerçekleri içerdiği gerekçesiyle yerel makamlar tarafından yasaklanınca konu milletvekili İskender Bayhan aracılığıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşındı.
Ankara Birlik Tiyatrosu’nun sahnelediği ve halk ozanı Âşık Mahzuni Şerif’in yaşam öyküsüyle birlikte Türkiye’nin yakın tarihine ışık tutan tiyatro oyunu, Amasya’nın Gümüşhacıköy ilçesinde engellere takıldı. İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü’nün kararıyla, öğretmenevi salonunda gerçekleşmesi planlanan gösterinin sahnelenmesi yasaklandı. Söz konusu idari işlemin gerekçesinde ise oyunun içinde yer alan tarihi figürler ve toplumsal olaylar öne sürüldü.
Sansürün arka planında ne var?
Yasağın gerekçesini inceleyen yetkili kurum tarafından oluşturulan "eser inceleme komisyonu", tiyatro oyunundaki bazı bölümleri sakıncalı buldu. Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın idamları, Maraş ile Sivas Madımak katliamları gibi olayların sahneye taşınmasını "halk arasında ikilik yaratma" ihtimaliyle açıklayan komisyon, oyunun kamu salonunda gösterilmesini uygun görmedi.
EMEP İstanbul Milletvekili İskender Bayhan ise konuyu Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle Meclis gündemine taşıdı. Bayhan, 2018 yılından bu yana Türkiye genelinde 600’den fazla sahnelenen ve on binlerce izleyiciye ulaşan bir eserin, şimdiye kadar hiçbir sorun yaşamazken böyle bir yasakla karşılaşmasının "kabul edilemez" olduğunu ifade etti.
Tiyatrodan yargı hamlesi
Siyasi iktidarın sanatı dar kalıplara hapsetme eğiliminde olduğunu savunan Bayhan, yapılan işlemin ifade ve sanat özgürlüğüne yönelik doğrudan bir müdahale olduğunun altını çizdi. Öte yandan Ankara Birlik Tiyatrosu, yasak kararına karşı yürütmeyi durdurma talebiyle Amasya İdare Mahkemesi’ne başvuruda bulundu.
Milletvekili Bayhan, Bakanlığa sunduğu önergede, İlçe Millî Eğitim Müdürlüklerinin tiyatro eserlerini sansürleme yetkisinin yasal dayanağını sorguladı. Kamu kaynaklarıyla hizmet veren öğretmenevi gibi kurumların, sadece iktidarın hoşuna giden içeriklere açık hale getirilmesinin kamusal alanı zayıflattığını belirten Bayhan, Bakan Ersoy’a, bu keyfi uygulamaların önüne geçilmesi adına bir düzenleme yapılıp yapılmayacağını sordu.
