ABD seçimlerinde nüfuzunu kaybeden İsrail yanlısı AIPAC'in yerini, milyonlarca dolarlık bütçeleriyle seçim sonuçlarını dizayn etmeye çalışan yeni bir "yapay zeka lobisi" alıyor. Uzmanlar, bu yeni gücün sadece teknolojik bir tehdit değil, aynı zamanda demokrasiyi paravan örgütler üzerinden manipüle eden bir yapı olduğunu vurguluyor.
Amerikan siyaset sahnesi, geleneksel lobicilik faaliyetlerinin ötesine geçen yeni ve çok daha karmaşık bir tehditle karşı karşıya. Yıllardır Kongre üzerinde kurduğu baskıyla bilinen AIPAC'in etkisi, kamuoyundaki değişim ve adayların fon reddetme eğilimiyle zayıflarken, boşalan alanı çok daha agresif bir stratejiyle "yapay zeka lobisi" dolduruyor.
Siyasetin yeni "korkuluğu" olarak nitelendirilen bu yapı, sadece teknoloji politikalarını değil, yaşam maliyeti ve dış politika gibi toplumun en hassas olduğu konuları da kendi çıkarları doğrultusunda şekillendirmeyi hedefliyor.
Paravan örgütler ve gizli gündemler
Yapay zeka devleri, doğrudan kendi isimlerini kullanmak yerine OpenAI, Meta ve Anthropic gibi şirketlerin fonladığı paravan organizasyonlar üzerinden seçimlere müdahale ediyor. "Geleceği inşa etmek" veya "değerleri savunmak" gibi süslü isimler taşıyan bu yapılar, aslında seçim bölgelerinde yapay zekayı düzenlemeyi vaat eden adayları saf dışı bırakmak için milyonlarca dolar harcıyor.
Özellikle Kuzey Carolina'daki bir ön seçim sürecinde, bir yapay zeka lobisi grubunun, adaylardan birini desteklemek için son haftada 1,6 milyon dolar harcaması, bu müdahalenin boyutlarını gözler önüne serdi. İlginç olan ise, bu reklamların hiçbirinde yapay zekadan bahsedilmemesi; bunun yerine adayın Trump karşıtı veya ICE karşıtı duruşu gibi tamamen farklı konuların öne çıkarılmasıydı.
Savaş makineleri ve çevresel yıkım
Yapay zeka lobisinin sadece seçimlere müdahale etmekle kalmadığı, aynı zamanda küresel çatışmalarda da aktif bir rol oynadığı iddia ediliyor. Şirketlerin "Pentagon'a karşı duruyoruz" söylemlerine rağmen, geliştirdikleri modellerin askeri operasyonlarda ve darbe girişimlerinde kullanılması, bu lobinin emperyalist ajandalarla olan bağını kanıtlar nitelikte.
Ülke içinde ise durum daha vahim. Veri merkezlerinin devasa elektrik tüketimi, yerel enerji tarifelerini yukarı çekerken, soğutma sistemleri için harcanan su kaynakları bölge halkının temel ihtiyaçlarını tehdit ediyor. Hava kirliliği ve ırksal önyargı taşıyan algoritmalar ise bu teknolojinin toplumsal maliyetini her geçen gün artırıyor.
Demokrasiyi korumak için kamulaştırma şart
Siyaset bilimciler ve aktivistler, bu "hidra" benzeri lobicilik faaliyetlerine karşı tek bir çözümün yeterli olmayacağı konusunda hemfikir. AIPAC, kripto ve yapay zeka lobilerinin ortak paydasının "kâr odaklı sağcı politikalar" olduğunu belirten uzmanlar, acil önlemler alınması gerektiğini savunuyor.
Bu noktada öne çıkan öneriler arasında, veri merkezleri için ulusal bir moratoryum ilan edilmesi ve nihai çözüm olarak yapay zeka sektörünün kamulaştırılması yer alıyor. Silikon Vadisi milyarderlerinin kontrolündeki bir teknolojinin kamusal bir iyiliğe dönüşmesinin tek yolunun, bu gücün halkın denetimine geçmesi olduğu vurgulanıyor. Yeşil Yeni Düzen gibi kapsayıcı politikalarla desteklenen bir mücadele hattı, demokrasinin şirketlerin "bilek güreşi" alanına dönüştürülmesini engellemek için tek seçenek olarak görülüyor.
