Kurban Bayramı yaklaşırken özel sektör çalışanlarının merak ettiği mesai ücretleri ve yasal haklar konusunda uzman görüşü geldi. Bayramda çalışmanın karşılığının sadece nakdi ödeme olduğunu belirten uzmanlar, işçilerin "izin kullanma" tekliflerini kabul etmek zorunda olmadıklarını hatırlatıyor.
Kurban Bayramı tatilinin kamu personeli için 9 güne uzatılması, özel sektörde çalışan milyonlarca kişi için çalışma şartlarının ne olacağı sorusunu gündeme getirdi. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, bayram döneminde iş yerlerinde yaşanan yoğun mesai trafiğine ilişkin hem işçi hem de işveren tarafını ilgilendiren önemli uyarılarda bulundu.
Çalışma onayınız olmadan bayramda görev alamazsınız
İş kanunlarına göre, iş sözleşmenizde özel bir madde bulunmadığı sürece, bayram günlerinde çalışmanız için açık rızanızın alınması şarttır. Uzmanlar, işçinin onay vermediği durumlarda zorla mesaiye bırakılmasının yasal olmadığını vurguluyor. Bayramda çalışmadığı gerekçesiyle işten çıkarılan bir çalışanın tazminat hakkı kazandığını belirten Karakaş, daha önce çalışmayı kabul edenlerin ise 30 gün önceden bildirimde bulunarak bu kararlarından vazgeçebileceklerini ifade ediyor.
Ek mesai ücreti nasıl hesaplanmalı?
Bayram mesaisinin maddi karşılığı konusunda net kurallar bulunuyor. Bayramda çalışmayan bir işçi maaşını zaten tam alırken, bayram gününde mesai yapan bir çalışan, o gün için ilave bir yevmiye daha hak ediyor. Bu durum, günlük net kazancı 4 bin TL olan bir çalışanın bayramda çalıştığı her gün için toplamda 8 bin TL alması anlamına geliyor. 4,5 günlük bayram süresinin tamamında çalışan bir personelin, mevcut maaşına ek olarak 18 bin TL civarında bir ödeme alması gerekiyor.
Ücret yerine izin teklifi yasal değil
İşverenlerin sıkça tercih ettiği "Bayramda çalış, iznini daha sonra kullan" yöntemi, yasal mevzuata göre bir karşılık taşımıyor. Uzmanlara göre bayram çalışmasının tek telafisi ücret ödemesidir. Ayrıca, haftalık 45 saatlik çalışma süresinin bayram mesaisiyle birlikte aşılması durumunda, çift yevmiyeye ilave olarak yüzde 50 oranında fazla mesai zammı da işçinin hakları arasında yer alıyor. Bayram mesaisi ücretlerinin maaş ödeme gününde hesaplara yatırılması zorunlu olup, gecikme durumunda çalışanların faiz talep etme hakları da saklı tutuluyor.
