Sermaye Piyasası Kurulu, fiili dolaşımdaki pay oranlarını yeniden tanımlayarak endeks hesaplamalarında daha gerçekçi bir piyasa görünümü hedefliyor.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul şirketlerinin fiili dolaşımdaki pay oranı (FDPO) hesaplama yöntemlerinde köklü bir değişikliğe gidiyor. Yeni düzenleme, özellikle şirketlerin endekslere dahil olma kriterlerini doğrudan etkileyecek bir dizi kısıtlamayı beraberinde getiriyor. 15 Haziran 2026 tarihinde devreye alınacak olan bu kararın, piyasadaki yapay likidite algısını ortadan kaldırması bekleniyor.
Hakim ortakların yönetim kontrolü altındaki payların, özel veya serbest fonlara devredilerek fiili dolaşımda gibi gösterilmesi uygulamasına son veriliyor. Düzenlemeye göre, bu nitelikteki paylar artık fiili dolaşım hesaplamasına dahil edilmeyecek. Böylece, kağıt üzerinde dolaşımda görünen ancak gerçekte piyasa derinliğine katkı sağlamayan hisseler, endeks hesaplamalarında dışarıda bırakılacak.
Hesaplama yöntemindeki değişimin piyasa etkileri
Analistler, bu değişikliğin özellikle BIST 30 ve BIST 100 gibi ana endekslerde yer alan şirketlerin durumunu yeniden değerlendirmeyi gerektireceğini belirtiyor. Hakim ortakların stratejik olarak fonlar aracılığıyla tuttuğu payların ayıklanması, birçok şirketin endeks giriş şartlarını karşılamasını zorlaştırabilir. Sektör temsilcilerine göre bu adım, spekülatif işlemlerin azaltılmasında ve fiyat oluşumlarının daha sağlıklı bir zemine oturmasında belirleyici bir rol oynayacak.
Günlük veri takibi ile şeffaflık artıyor
Yeni uygulama ile birlikte veri paylaşım süreçleri de dijitalleşiyor. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından yürütülecek sistem, 15 Haziran 2026 sonrasında günlük veri akışıyla güncellenecek. Yapay zeka destekli süreçlerle yönetilmesi öngörülen bu sistem, piyasadaki gerçek hisse arzını yatırımcılar için daha şeffaf ve anlık takip edilebilir kılmayı amaçlıyor.
Piyasa disiplinini güçlendirmeyi hedefleyen bu teknik düzenleme, uzun vadede yatırımcı güvenini korumayı ve manipülatif hareketlere karşı daha dirençli bir borsa yapısı oluşturmayı hedefliyor. Şirketlerin yeni kriterlere uyum sağlama süreci, önümüzdeki dönemde endeks bileşenlerinde zorunlu güncellemeleri de beraberinde getirecek.
