Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun üstlendiği yeni hesaplama yöntemi, şirketlerin fiili dolaşımdaki pay oranlarında önemli değişikliklere yol açtı. Uygulamanın piyasa şeffaflığını artırması hedefleniyor.
Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) getirdiği yeni düzenleme ile Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin fiili dolaşımdaki paylarının hesaplanmasında yeni bir süreç başladı. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından günlük olarak gerçekleştirilmeye başlanan bu hesaplamalar, hisse senetlerinin piyasa değerleri ve endeks ağırlıkları üzerinde doğrudan etkili oluyor.
MKK tarafından sağlanan verilere göre, 11 ile 12 Haziran tarihleri arasında 138 şirketin fiili dolaşım oranında düşüş kaydedildi. Söz konusu dönemde toplamda 4.6 milyar adet pay fiili dolaşımdan çekilirken, bu payların cuma günü kapanış fiyatları baz alındığında toplam piyasa değerinin 141.6 milyar lira seviyesine ulaştığı belirlendi.
Şeffaflık ve piyasa derinliği arayışı
Piyasa uzmanları, söz konusu düzenlemenin yatırımcılar için büyük önem taşıdığını belirtiyor. Bir şirketin fiili dolaşım oranı, o hissenin endeks ağırlığını, hangi pazarda yer alacağını ve likidite durumunu belirleyen temel göstergelerden biri olarak kabul ediliyor. Bugüne dek, şirket patronlarının ya da kontrol ettikleri özel fonların hisseleri piyasada "dolaşımda" gibi göstererek likidite algısını yönlendirdiği iddia ediliyordu.
Yeni uygulama ile şirketlerin kurucuları, stratejik ortakları ve yönetim kurulu üyelerinin elinde bulundurduğu hisseler artık halka açık paylar kapsamında değerlendirilmeyecek. Bu durumun, özellikle kağıt üzerinde yüksek likiditeye sahip görünen bazı şirketlerin gerçek piyasa derinliğinin ortaya çıkmasını sağlayacağı öngörülüyor.
Teknik satışlar ve endeks etkisi
Sektör temsilcileri, fiili dolaşım oranı düşen şirketlerin endeks içindeki ağırlıklarının da azalacağına dikkat çekiyor. Bu değişimin, ilgili hisselerde teknik satışları beraberinde getirebileceği ifade ediliyor. Uzmanlar, bu adımın manipülatif işlemlerin önlenmesinde kısa vadeli bir çözüm olabileceğini, ancak teknolojik imkanların kullanıldığı daha kapsamlı bir denetim mekanizmasının uzun vadede daha etkin sonuçlar verebileceğini vurguluyor.
Piyasalarda yeni yapı beklentisi
Piyasa düzenleyici otoritelerin, manipülasyon şüphesi taşıyan işlemlerde tahtayı anlık olarak durdurabilecek ve para trafiğini derinlemesine takip edebilecek daha teknolojik bir denetim yapısı kurması gerektiği sıkça dile getiriliyor. Uygulamanın, piyasadaki "Ali Cengiz oyunları" olarak tabir edilen yanıltıcı fiyat oluşumlarını azaltıp azaltmayacağı ise önümüzdeki dönemde netlik kazanacak.
