Dünya Ticaret Örgütü bünyesinde dijital ürünlerin vergilendirilmesi konusundaki tıkanıklığı aşamayan Washington, gümrük muafiyetini sürdürmek adına Japonya ve Güney Kore gibi stratejik ortaklarıyla çok taraflı bir yol haritası üzerinde uzlaştı.
Küresel ticaretin en kritik tartışma konularından biri olan dijital ürünlere yönelik gümrük vergisi muafiyeti, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) nezdindeki uzlaşmazlıklar nedeniyle yeni bir döneme giriyor. 1998 yılından bu yana düzenli olarak yenilenen ve yazılım, film, müzik gibi dijital iletimleri kapsayan gümrük muafiyeti mekanizması, Mart ayının sonunda geçerliliğini yitirmişti.
Gelişmelerin ardından ABD, özellikle Türkiye ve Brezilya gibi ülkelerin moratoryumun uzatılmasına yönelik itirazlarının yarattığı tıkanıklığı aşmak için farklı bir strateji geliştirdi. Washington yönetimi, İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılacak olan DTÖ Genel Konseyi öncesinde, mevcut engelleri aşmak için alternatif bir planı masaya koymaya hazırlanıyor.
Yeni strateji: Çok taraflı iş birliği
ABD, DTÖ nezdinde bir fikir birliğine varılamaması durumunda, dijital ürünlere gümrük vergisi uygulamama kararı alan ülkelerle bir araya gelerek "çok taraflı bir koalisyon" oluşturmayı hedefliyor. Bu plan kapsamında Güney Kore, Japonya, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi dijital ticaret hacmi yüksek ülkelerin desteğiyle, fiili bir gümrüksüz ticaret alanı yaratılması planlanıyor.
Özellikle Güney Kore için hayati önem taşıyan webtoon ve oyun gibi dijital ihracat kalemlerinin, söz konusu muafiyetten mahrum kalması ciddi ekonomik riskler yaratıyor. Bu nedenle Seul hükümetinin ABD'nin bu inisiyatifine güçlü bir destek vermesi bekleniyor.
Gelecek belirsizliğini koruyor
Ancak uzmanlar, ABD’nin bu alternatif planının kaç üye ülke tarafından benimseneceği konusunda henüz net bir öngörüde bulunamıyor. Mart ayında Kamerun’da gerçekleşen Bakanlar Konferansı’nda moratoryumun 2030 yılına kadar uzatılmasına yönelik girişim, bazı üyelerin engeline takılmıştı.
ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), Türkiye ve Brezilya'nın tutumunun DTÖ reform süreçlerini yavaşlattığını savunurken, küresel ticaretin bu yeni dijital dinamiklere nasıl uyum sağlayacağı merak konusu. Yakın zamanda gerçekleşecek Genel Konsey toplantısı, dijital vergi muafiyetinin geleceğini belirleyen kritik bir eşik olacak.
