Destekleme sisteminin yeniden gözden geçirilmesiyle, yüksek gelir grubundaki hanelerin doğalgaz desteklerinin kaldırılmasına yönelik adımlar atılacak. Bu yeni çözümde, doğalgazın tüketim düzeyleri belirleyici olacak ve illere göre farklılık gösteren bir kademe sistemi uygulanacak. Özellikle bu yıl doğalgaz ve elektrik faturalarına toplamda 305 milyar lira kadar bir destek sağlanması planlanırken, yüksek gelir ve tüketim seviyelerine sahip olan hanelerin bu destekten yararlandırılmaması hedefleniyor. Doğalgazda kademeli geçiş sürecinin başlatılmasıyla birlikte Türkiye’de toplam 21.8 milyon abone bulunuyor. Bu yeni uygulamadan yaklaşık 2.8 milyon abonenin etkileneceği öngörülüyor; buna karşın, 19 milyon abone desteklenmeye devam edecek.
Her İl İçin Ayrı Tüketim Oranı Belirlenecek
Bakanlığın yeni düzenlemesi doğrultusunda, doğalgaz tüketiminin önemli bir kısmının soğutma ve ısınma amacıyla kullanıldığı haneler için il bazında özel tüketim ortalamaları belirlenerek destekler düzenlenecek. Özellikle iklim koşullarından etkilenen illerde, hanelerin doğalgaz kullanım alışkanlıkları dikkate alınacak. Örneğin, kış aylarında Ankara ve İstanbul gibi büyük şehirlerde ortalama aylık doğalgaz tüketimi 200 metreküp olarak belirlenebilir. Bu durumda, bu miktarın yüzde 75 fazlasını tüketen haneler, destek hakkından faydalanamayacak. Yaz aylarında ise daha düşük bir ortalamaya göre aynı mantıkla hareket edilecek; örneğin belirli bir ilde temmuz-ağustos gibi sıcak aylarda ortalamanın üzerinde tüketim gerçekleştirenler destekten mahrum bırakılacak.
Ortalama Tüketim Verileri Belirlenecek
Nisan ayında devreye girmesi beklenen bu yeni sistemde, her ilin aylık doğalgaz tüketim ortalamaları dikkate alınacak. Geçtiğimiz Ocak ayında Türkiye genelindeki il bazlı ortalama tüketim istatistiklerine göre, Marmara Bölgesi'nde ortalama aylık doğalgaz kullanımı 155 metreküp olarak kaydedilirken, Ege ve İç Anadolu bölgelerinde bu rakam 180 metreküpe kadar çıkmıştır. Karadeniz Bölgesi'nde ise ortalama tüketim 175 metreküp, Güneydoğu Anadolu'da 195 metreküp, Doğu Anadolu'da ise 235 metreküp olarak belirlenmiştir. Yeni uygulama ile birlikte, örneğin İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan Ankara'da kış dönemlerinde 200 metreküp olan ortalama tüketim esas alınarak destek düzeyi belirlenecek.
Destek Alanlarında Değişimler Olacak
Belirlenen ortalamaların yüzde 75 üzerinde doğalgaz tüketen haneler desteklerden faydalanamayacak. Böylece, soğuk iklimlere sahip illerde yaşayan hanelerin dezavantajlarının ortadan kaldırılması amaçlanıyor. Özellikle, geniş ve villa tipi müstakil evlerde yaşayan yüksek gelirli haneler, yüksek tüketim miktarları nedeniyle destekten yararlanamayacaklar. Bu noktada, devletin doğalgaz faturalarının yaklaşık yüzde 45’ini karşıladığı belirtiliyor; örneğin, 1.000 lira olan bir doğalgaz faturası için vatandaşa fatura 550 lira olarak yansıtılırken, 450 liralık kısmı Hazine tarafından ödeniyor.
En Fazla Tüketim Hakkari’de Gerçekleşti
Geçtiğimiz yıl haneler bazında en yüksek doğalgaz tüketimi Hakkari ilinde gözlemlenmiş olup, yıllık olarak 1.662 metreküp ortalama ile dikkat çekmiştir. Bu ilin ardından hane başı tüketim sıralamasında Erzurum, Ardahan, Bitlis ve Van gibi iller yer almaktadır. Ege ve Akdeniz bölgelerindeki iller ise Türkiye ortalamasının altında kalan tüketim rakamlarıyla öne çıkmaktadır. Doğu Anadolu Bölgesi’nin yıllık ortalama tüketimi 1.211 metreküp, Güneydoğu Anadolu’da 1.022 metreküp, İç Anadolu’da 960 metreküp, Karadeniz Bölgesi’nde 956 metreküp, Marmara Bölgesi’nde 865 metreküp, Ege Bölgesi’nde 863 metreküp ve Akdeniz Bölgesi’nde ise 756 metreküp olarak belirlenmiştir.
