Ortadoğu’daki bölgesel gerilimlerin lojistik hatlarını felce uğratmasıyla, dünya tarım sektörü ciddi bir hammadde darboğazı yaşıyor. Kükürt teminindeki aksamalar nedeniyle birçok üretici tesislerini durdurma veya kapasite düşürme yoluna giderken, küresel gıda güvenliği için alarm zilleri çalmaya başladı.
Kükürt Krizi Üretimi Vuruyor
Fosfatlı gübre üretiminin vazgeçilmez bir parçası olan kükürt, Hürmüz Boğazı'ndaki istikrarsızlık nedeniyle karaborsaya düşme noktasına geldi. Bölgesel çatışmalar öncesinde dünyanın ticari kükürt ihtiyacının yarısı bu kritik rotadan karşılanıyordu. Uzmanlar, pil üretimi ve metal işleme gibi endüstrilerin de kükürte olan yoğun ilgisi nedeniyle zaten daralan arzın, çatışmalarla birlikte tam bir tedarik şokuna dönüştüğünü vurguluyor.
Mosaic ve OCP gibi sektör devleri, kükürt maliyetlerindeki fahiş artışlar ve lojistik engeller nedeniyle operasyonel takvimlerini revize etmek zorunda kaldı. Bazı üreticiler bakım çalışmalarını öne çekerken, Çin yönetimi arz güvenliğini korumak adına fosfatlı gübre ihracatını ağustos ayına kadar durdurduğunu açıkladı.
Piyasada İkiye Bölünme Riski
Gübre piyasasındaki bu sıkışıklık, küresel tarım ekonomisini adaletsiz bir sürece sürüklüyor. Finansal gücü yüksek ülkeler stoklarını korumaya çalışırken, gelişmekte olan bölgelerdeki çiftçiler artan maliyetler sebebiyle gübre kullanımını kısıtlıyor. Bu durumun doğrudan bir sonucu olarak, uzmanlar önümüzdeki dönemde tarımsal verimde ciddi kayıplar yaşanacağı konusunda hemfikir.
Sektör analistleri, boğazdaki güvenlik sorunu çözülse bile tedarik zincirlerinin toparlanmasının vakit alacağını belirtiyor. Bu süreçte bazı üreticiler alternatif hammadde kaynaklarına yönelerek pirit ve pirotit gibi seçenekleri değerlendirmeye alırken, daha az kükürt ihtiyacı duyan gübre türlerine geçişin hızlandığı gözlemleniyor. Ancak tablo oldukça net; üreticiler kükürt fiyatlarının ton başına 1000 dolara dayandığı bir ortamda ekonomik olarak sürdürülebilir bir model kurmakta güçlük çekiyor.
