Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği, küresel uçuş operasyonlarında kar beklentisini yarı yarıya düşürerek sektörün artan maliyet baskısı karşısındaki kırılganlığını gözler önüne serdi.
Küresel havacılık endüstrisi, yükselen yakıt giderleri ve jeopolitik istikrarsızlıkların etkisiyle finansal bir dar boğazdan geçiyor. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), yılın geri kalanı için öngördüğü 41 milyar dolarlık net kar beklentisini, 23 milyar dolar seviyesine çektiğini açıkladı. Rio de Janeiro’da düzenlenen zirvede paylaşılan veriler, sektörün geçen yılki 45 milyar dolarlık kar performansının oldukça altında kaldığına işaret ediyor.
Artan maliyetler karı baskılıyor
Sektördeki kar erimesinin temelinde, yakıt giderlerinde yaşanan çarpıcı yükseliş yatıyor. İşletme bütçelerinin önemli bir kısmını oluşturan yakıt harcamalarının, geçen yılki 252 milyar dolar seviyesinden 350 milyar dolara çıkması bekleniyor. Bu tablo, yolcu başına düşen net karın 9,10 dolardan 4,50 dolara kadar gerilemesine yol açıyor. IATA verilerine göre, havayolu şirketlerinin net kar marjı ise yüzde 2 gibi oldukça sınırlı bir noktada kalacak.
Talep artışı ciroya yansıyor
Finansal tablodaki karamsarlığa rağmen, hava taşımacılığında yolcu talebi güçlü seyrini koruyor. Bilet fiyatlarındaki düzeltmeler ve ek hizmet gelirleriyle birlikte toplam sektör cirosunun yüzde 9,4 oranında artarak 1 trilyon 165 milyar dolara ulaşması tahmin ediliyor. Küresel yolcu sayısında beklenen yüzde 2,4’lük artışla beraber doluluk oranlarının yüzde 84 gibi tarihi bir seviyeye ulaşması bekleniyor. Ancak bu yüksek doluluk oranları, artan operasyonel maliyetleri telafi etmekte tek başına yeterli olmuyor.
Bölgesel krizler dengeleri bozuyor
Raporda öne çıkan bir diğer çarpıcı detay ise bölgesel farklılıklar oldu. Orta Doğu'daki çatışmaların hava sahası kullanımı üzerindeki kısıtlayıcı etkisi, bölgedeki havayolu şirketlerinin operasyonel sürdürülebilirliğini zorlaştırıyor. IATA Genel Direktörü Willie Walsh, bu bölgelerdeki şirketlerin bağlantı kurma çabalarına rağmen finansal kayıpların kaçınılmaz olduğunu belirtti. Walsh, yolcu başına düşen 4,50 dolarlık karın, yükselen vergi ve maliyet yükleri karşısında şirketlere yeterli bir finansal koruma alanı sağlamadığını vurguladı.
Sektör, yüksek ciroya rağmen maliyet yönetimi konusunda kritik bir dönemeçte bulunuyor. Özellikle küçük ölçekli taşıyıcılar için jet yakıtı fiyatlarındaki yüzde 70’lik artışın, bilançolar üzerinde ciddi bir baskı unsuru olmaya devam edeceği değerlendiriliyor.
