Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2053 net sıfır emisyon hedefleri kapsamında yapı sektöründe köklü değişikliklere gidiyor. 10 bin metrekareyi aşan yeni projelerde karbon ayak izini mercek altına alacak olan yeni düzenleme, binaların tüm yaşam döngüsünü raporlamayı zorunlu kılıyor.
Türkiye, iklim değişikliğiyle mücadele stratejileri çerçevesinde konut ve ticari alan üretiminde standartları yükseltiyor. Resmi Gazete’de yayımlanan güncel yönetmelik, özellikle büyük ölçekli binaların çevresel etkilerini minimize etmeyi amaçlıyor. Bu yeni dönemle birlikte yapıların sadece işletme aşaması değil, ham madde temininden yıkım sürecine kadar geçen tüm ömrü mercek altına alınacak.
1 Ocak 2027 itibarıyla hayata geçecek
Bakanlık tarafından hazırlanan ve yürürlüğe giren "Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği", büyük ölçekli yapılar için kritik bir eşik getiriyor. Buna göre, 1 Ocak 2027 tarihinden sonra yapı ruhsatı alacak 10 bin metrekare ve üzerindeki projelerde, "bina yaşam döngüsü analizi" belgesinin sunulması yasal zorunluluk haline geliyor. Bu analizler, BEP-TR sistemi üzerinden yetkilendirilmiş uzmanlar tarafından titizlikle yürütülecek.
Karbon emisyonunda şeffaf hesap dönemi
Yeni sistemle birlikte binaların sadece enerji tüketimi değil; inşaat sürecindeki nakliyeden, bakım ve onarıma, atık bertarafından geri dönüşüme kadar tüm çevresel etkileri hesaplanacak. Bakan Murat Kurum da konuya ilişkin yaptığı açıklamada, çevre dostu yapılaşmayı teşvik ettiklerini vurgulayarak, sera gazı salınımı düşük binalar için "düşük karbonlu bina belgesi" uygulamasının da sisteme dahil edildiğini belirtti. Enerji kimlik belgesinde sera gazı emisyonu en az B, enerji performansı en az C sınıfı olan yapılar bu belgeyi almaya hak kazanacak.
Uzmanlık şartları yeniden düzenlendi
Yapılan yasal düzenlemeler, enerji kimlik belgesi uzmanlarının görev tanımlarını da genişletti. Uzmanların yetki ve eğitim süreçleri güncellenirken, mevcut yetkili uzmanların hakları geçiş sürecinde korunmaya devam edecek. Süresi dolan uzmanlar ise Bakanlığın hazırlayacağı yeni eğitim müfredatı ve sınavı ile yetkilerini güncelleyebilecekler. Bu adımla birlikte, yapı denetim süreçlerinde uzman kadronun karbon ayak izi takibi konusundaki yetkinliğinin artırılması hedefleniyor.
