İran üzerinde düşürülen Amerikan F-15 uçağının pilotu, operasyon sırasında gökyüzünde denizanasını andıran sıra dışı bir İHA formasyonuyla karşılaştığını öne sürdü. ABD istihbarat birimleri, söz konusu ifadelerin gerçeklik payını ve İran’ın olası teknolojik kapasitesini incelemeye aldı.
İran hava sahasında görev başındayken vurulan ve ardından özel bir operasyonla kurtarılan Amerikalı pilotun anlattıkları, savunma çevrelerinde tartışma yarattı. İstihbarat kaynaklarına yansıyan bilgilere göre pilot, havada birbirine bağlı, senkronize hareket eden ve merkezi bir sistem tarafından yönetildiği izlenimi veren çok sayıda insansız hava aracından oluşan bir yapı gözlemlediğini iddia etti.
Uzmanlar, söz konusu tanımın son yıllarda geliştirilen sürü İHA teknolojileriyle örtüştüğünü ancak bu ölçekte bir koordinasyonun İran adına önemli bir askeri atılım sayılabileceğini değerlendiriyor.
Soruşturmada pilotun travması mercek altında
ABD ordusu tarafından yürütülen teknik soruşturmada, gözlemlenen bu sıra dışı formasyonun F-15 uçağının düşürülmesinde doğrudan bir rol oynamış olabileceği üzerinde duruluyor. Ancak istihbarat yetkilileri arasında görüş ayrılıkları yaşandığı da dosyaya yansıyan bilgiler arasında yer alıyor.
Bazı uzmanlar, daha önce benzer bir çatışmada dost ateşiyle düşürülme deneyimi yaşayan ve olay sırasında beyin sarsıntısı geçiren pilotun ifadelerinin, travma sonrası stres kaynaklı algı yanılmaları içerebileceği ihtimalini değerlendiriyor. Sorgu sürecinde yetkililerin pilotun gözlemlerine dair temkinli yaklaştığı ve doğruluğunu sorguladığı belirtiliyor.
Bölgesel güç dengeleri ve teknoloji arayışı
İran’ın İHA kapasitesini artırmak için Rusya ve Çin gibi ülkelerle teknoloji paylaşımında bulunduğu uzun süredir savunma raporlarında kendine yer buluyordu. Eğer pilotun tarif ettiği koordineli sistemin gerçek olduğu kanıtlanırsa, bu durum bölgedeki hava savunma dengelerini değiştirebilecek bir tehdit olarak görülüyor.
Kurtarma çalışmaları sırasında bölgede bir A-10 saldırı uçağının daha düşürülmesi, sahadaki riskin yüksek olduğunu bir kez daha kanıtladı. Savunma analisti Emma Bates, benzer sürü teknolojilerinin modern savaş alanlarında savunulması son derece maliyetli ve karmaşık bir tehdit oluşturduğunu ifade ederek, konunun güvenlik mimarisi üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Resmi kurumlar ise iddialar hakkında şu aşamada kesin bir açıklamadan kaçınıyor. Washington yönetiminin, İran’ın sahip olduğu öne sürülen bu yeni yetenekleri doğrulamak için teknik analizlerini sürdürdüğü ifade ediliyor.
