Türkiye ekonomisinde istihdam çarkları yavaşlarken, işgücü piyasasından kopuşlar rekor seviyeye ulaştı. Resmi rakamlar ile gerçek hayat arasındaki uçurum giderek derinleşirken, işsizlik oranı Avrupa genelinde zirveyi kimseye bırakmıyor.
Ekonomik verilerdeki bozulma, iş dünyasında ciddi bir kırılmaya işaret ediyor. Son analizler, Türkiye’de iş bulma ümidini yitiren veya farklı nedenlerle piyasa dışına itilen kişi sayısının 12 milyon 850 bini aştığını gösteriyor. Mart 2026 itibarıyla yüzde 31,5’e tırmanan geniş tanımlı işsizlik oranı, ülkede kronikleşen bir istihdam krizinin habercisi olarak değerlendiriliyor.
Resmi verilerle gerçekler arasındaki makas açılıyor
TÜİK’in Mart 2026 dönemi için paylaştığı dar tanımlı işsizlik verileri ile bağımsız kuruluşların hesaplamaları arasında 23,4 puanlık devasa bir fark oluştu. Uzmanlar, iki yıl önce yüzde 24,2 seviyelerinde seyreden geniş tanımlı işsizlik oranının, sadece son bir yılda 1 milyon 185 bin kişinin daha işsizler ordusuna katılmasıyla alarm vermeye başladığını vurguluyor. Özellikle kadın iş gücünde durum daha vahim; kadınlarda geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 40,3 seviyesine kadar ulaşmış durumda.
"İstihdam yaratma yeteneği kayboldu"
Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM), verilerin işaret ettiği tabloyu "ekonomik kriz emareleri" olarak tanımlıyor. Raporda, istihdamın azalmasına rağmen işsiz sayısının da düşmesiyle ortaya çıkan "işgücünde daralma" olgusunun, piyasanın üretim kapasitesini kaybettiğini kanıtladığı belirtiliyor. Çalışma yaşamı uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik ise mevcut tabloyu şu sözlerle özetliyor: "Ekonomi artık istihdam üretemiyor. Avrupa'nın hiçbir ülkesinde bu kadar derin bir uçurum yok; insanlar iş arama umudunu kaybettiği için sistemin dışına itiliyor."
Eksik istihdamda korkutan artış
İş piyasasındaki bir diğer olumsuz tablo ise geçim sıkıntısıyla tetiklenen "eksik istihdam" verilerinde karşımıza çıkıyor. Haftalık 40 saatin altında çalışan ve daha fazla çalışma imkanı bulamayanların sayısı 4,6 milyona yaklaştı. Hayat pahalılığı karşısında ezilen vatandaşlar, elde ettikleri düşük ücretli veya yarı zamanlı işlerle geçinmeye çalışırken, iş piyasasındaki yapısal tıkanıklık milyonlarca insanı geleceğe dair kaygılandırıyor.
