Kişisel Verileri Koruma Kurulu, işverenlerin çalışan mesaisi takibinde kullandığı biyometrik sistemlerin hukuki zeminini tartışmaya açtı. Kurul, söz konusu yöntemlerin ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu belirterek, şirketleri daha geleneksel ve az müdahaleci yöntemlere dönmeye davet etti.
Çalışma hayatında dijitalleşmenin bir sonucu olarak yaygınlaşan parmak izi, yüz tanıma veya retina taraması gibi biyometrik veri toplama uygulamaları, Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun (KVKK) merceğine girdi. Kurum, kendisine ulaşan yoğun şikayetleri değerlendirerek, iş yerlerinde mesai takibi amacıyla bu verilerin işlenmesine dair köklü bir ilke kararı yayımladı.
Güç Dengesi Rıza Üzerine Gölge Düşürüyor
KVKK tarafından yapılan açıklamada, işçi ve işveren arasındaki hiyerarşik yapıya dikkat çekildi. Kurul, işveren ile çalışanı arasındaki güç dengesizliğinin, 'açık rıza' kavramının özgür iradeyle oluşup oluşmadığı konusunda ciddi kuşkular yarattığını vurguladı. Özellikle rızanın geri alınmasının sistemin işleyişini bozacağı endişesiyle çalışana gerçek bir seçenek sunulmadığı, bu durumun da hukuki bir zemin oluşturmaktan uzak olduğu belirtildi.
Biyometrik verilerin son derece hassas olduğunu hatırlatan Kurul, mevcut yasal düzenlemelerde mesai takibinin biyometrik yöntemlerle yapılmasını zorunlu kılan açık bir kanuni hüküm bulunmadığının altını çizdi.
Alternatif Yöntemlere Geçiş Çağrısı
Alınan karar doğrultusunda, mesai takibinde ölçülülük kriteri esas alınacak. Kurul, biyometrik sistemler yerine şu yöntemlerin tercih edilmesini önerdi:
Şifreli kart veya PIN tabanlı takip sistemleri
RFID ve NFC teknolojisine sahip kimlik kartları
Geleneksel imza yöntemi ve kağıt bazlı çizelgeler
Denetçi gözetiminde manuel giriş işlemleri
Kurul, bu ilkelere aykırı hareket eden veri sorumluları hakkında Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca yasal işlem tesis edileceği konusunda tüm iş dünyasını uyardı. Bundan böyle biyometrik sistem kullanımı, kanun nezdinde "ölçülülük ilkesini ihlal eden" bir müdahale olarak kabul edilecek.
