İş sözleşmesi feshedildiği gün arabulucu masasına oturtulan çalışanlar için Yargıtay emsal niteliğinde bir karar verdi; yüksek mahkeme, bu yöntemle alınan imzaların işçinin özgür iradesini yansıtmadığına hükmetti.
İş dünyasında işten çıkarma süreçlerinin hızlandırılması amacıyla başvurulan ve kamuoyunda jet arabuluculuk olarak bilinen yöntem, hukuk duvarına çarptı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçilerin iş akitlerinin sonlandırıldığı gün arabulucuya götürülerek imza attırılmasının, hak arama hürriyetini kısıtladığına ve irade sakatlığına yol açtığına karar verdi.
Sağlık sorunlarını bahane ederek işten çıkarmışlar
Dosyaya yansıyan olayda, altı yılı aşkın süredir bir fabrikada çalışan işçi, anksiyete ve depresyon tedavisi gördüğü bir dönemde işten çıkarıldı. İşveren, çalışanı aynı gün arabulucuya yönlendirerek bir tutanak imzalattı. Ancak işçiye, kıdemine ve sahip olduğu haklara oranla oldukça düşük bir tazminat miktarı ödendiği ortaya çıktı. Durumu yargıya taşıyan işçi, yoğun ilaç kullanımı ve psikolojik baskı altında iken iradesinin hiçe sayıldığını savundu.
Mahkemeden "özgür irade" vurgusu
Yerel mahkeme, arabuluculuk sürecinin işçinin lehine bir müzakere ortamında gerçekleşmediğine dikkat çekerek tutanağı geçersiz saydı. Kararda, işçiye düşünme payı bırakılmadığı, arabuluculuk talebinin işçiden gelmediği ve sunulan ödemenin "makul yarar" kriterini karşılamadığı vurgulandı.
İstinaf incelemesinde de benzer bir tutum sergilenirken, işçinin tıbbi raporları ve tanık beyanları süreci belirleyici kıldı. İlaçların etkisi altındaki bir çalışanın sağlıklı karar veremeyeceğini belirten mahkeme heyeti, işverenin bu durumu kendi lehine kullanmasını hukuka aykırı buldu.
Yargıtay kararı ile süreç son buldu
Temyiz incelemesini tamamlayan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, alt mahkemelerin kararlarını yerinde bularak onadı. Bu karar, işverenlerin işten çıkarma süreçlerinde hızlı sonuç almak için tercih ettiği aynı gün arabuluculuk uygulamasının her durumda bağlayıcı olmayacağının kanıtı oldu. Hukukçular, çalışanların işten ayrılış süreçlerinde baskı altında atılan imzaların, ilerleyen aşamalarda yargı denetimiyle bozulabileceğine dikkat çekiyor.
