Rystad Energy tarafından paylaşılan veriler, bölgesel çatışmaların petrol arzında yol açtığı tahribatın 1 milyar varil sınırını aştığını ve yıl sonunda bu kaybın iki katına çıkabileceğini ortaya koyuyor.
Modern enerji tarihindeki en büyük arz kesintilerinden birine neden olan çatışma süreci, küresel lojistik ağlarını ve üretim dengelerini ciddi biçimde sarstı. Norveç merkezli analiz kuruluşu Rystad Energy’nin yayımladığı son rapor, 28 Şubat itibarıyla başlayan süreçte dünya genelindeki kümülatif ham petrol arz kaybının 1 milyar varil seviyesine ulaştığını belgeledi. Bu miktarın, ABD’nin mevcut stratejik petrol rezervinin iki buçuk katından fazla olduğu vurgulanıyor.
Körfez Hattında Üretim Daralması
Çatışmaların merkezindeki bölgede, altı Körfez ülkesinin günlük petrol üretimi 24,2 milyon varilden 12,4 milyon varil seviyesine kadar geriledi. Rapor, özellikle Suudi Arabistan’ın toplam kesintinin yüzde 32’sini oluşturduğuna dikkat çekerken, ülkenin alternatif boru hatları sayesinde ihracat gelirlerini yüksek tutabildiğini bildirdi. Buna karşın Irak’ta durumun daha ağır olduğu, ülkenin şubat ayında 6,8 milyar dolar olan ihracat gelirinin nisan ayında 1 milyar dolar seviyesine düştüğü öne sürüldü. Benzer şekilde Kuveyt’in günlük arz kaybı ise 2 milyon varil civarında hesaplandı.
Hürmüz Boğazı ve Lojistik Çıkmazı
Enerji ticaretinin kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’ndaki trafik ise çatışmaların gölgesinde kaldı. Günlük ortalama 120 geminin geçiş yaptığı boğazda trafik mart ayında 5-10 gemiye kadar düşerken, nisan ve mayıs aylarında çatışma öncesi verilerin yüzde 20 altında seyrettiği kaydedildi. Alternatif liman rotalarının devreye alınmasına rağmen, bu seçeneklerin Hürmüz Boğazı’nın toplam kapasitesini karşılamaktan uzak olduğu belirtiliyor.
Toparlanma Beklentisi ve Gelecek Projeksiyonu
Uzmanlar, sektördeki hareketliliğin eski seviyelerine dönmesinin hızlı bir artışla değil, kademeli bir S-eğrisi sürecinde gerçekleşeceğini tahmin ediyor. Üretim sahalarındaki altyapı kısıtları nedeniyle tam normalleşmenin 2027 yılının başına sarkabileceği ifade edilirken, iyimser senaryolarda dahi yıl sonuna kadar toplam arz kaybının 2 milyar varili bulması öngörülüyor. Rystad Energy Orta Doğu ve Kuzey Afrika Araştırma Direktörü Aditya Saraswat, çatışmanın devam ettiği her ayın kümülatif kayıplara 350 milyon varil eklediğini belirterek, bazı üretim sahalarındaki hasarın kalıcı olabileceği uyarısında bulundu.
