Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre hane halkı alışverişlerinde en sık israf edilen ürünlerin başında taze sebze-meyve ve temel gıda maddesi ekmek geliyor; israfın temelinde ise gıdaların bozulması yatıyor.
Mutfak alışverişlerinde yapılan planlamalar ve tüketim alışkanlıkları, gıda israfının boyutlarını gözler önüne seriyor. TÜİK verileri ışığında yapılan analizler, hanelerin büyük bir kısmının bilinçli davranmaya çalışmasına rağmen, özellikle raf ömrü kısa ürünlerin büyük oranda ziyan edildiğini gösteriyor.
İsrafın başrolünde tazelik sorunu var
Araştırmaya göre çöpe giden ürünlerin başında yüzde 39,7 oranıyla taze sebze ve meyveler geliyor. Onu yüzde 32,5 ile ekmek izlerken, süt ürünleri yüzde 15,1 ve kuru bakliyatlar ise yüzde 5,9 oranında israf ediliyor. Et ve makarna gibi temel gıdalarda ise bu oran yüzde 2,7 gibi daha düşük seviyelerde kalıyor.
Tüketicilerin gıdaları çöpe atma gerekçeleri incelendiğinde ise bozulma faktörü yüzde 74,4 gibi ezici bir oranla ilk sırada yer alıyor. Bunun yanı sıra son kullanma tarihinin aşılması ve ihtiyaçtan fazla miktarda ürün temini de israfı tetikleyen diğer ana unsurlar olarak dikkat çekiyor.
Tasarruf için alışveriş listesi yöntemi
Tüketicilerin yarısından fazlası, bütçelerini korumak ve gereksiz tüketimi önlemek amacıyla alışverişlerinde liste yapma alışkanlığını sürdürüyor. Özellikle düşük gelir grubundaki hanelerin liste yapma eğiliminin, yüksek gelir grubuna kıyasla daha yaygın olduğu gözlemleniyor.
Öte yandan, israfın önüne geçmek isteyen vatandaşlar, tüketemeyecekleri gıdaları değerlendirmek için farklı yöntemlere başvuruyor. Bu yöntemlerin başında ise artan gıdaların hayvanlara verilmesi geliyor. Söz konusu uygulama, geçen yıla oranla bir miktar artış göstererek yüzde 28,7 seviyesine ulaşmış durumda. Vatandaşların büyük bir çoğunluğu ise bireysel çabalarıyla gıda israfını engellemek için hassasiyet gösterdiğini belirtiyor.
