Finlandiya, radyoaktif atıkların çevreye zarar vermeden yüzyıllar boyunca izole edileceği devrim niteliğindeki tesisini faaliyete geçirmeye hazırlanıyor. Eurajoki bölgesinde inşa edilen bu devasa mühendislik harikası, insanlık tarihinin en uzun süreli güvenlik projesi olarak kayıtlara geçiyor.
Geçmişi 1,9 milyar yıla dayanan kaya oluşumlarının içerisine oyulan Onkalo adlı tesis, nükleer enerjinin en kronik sorununa nihai bir çözüm getirmeyi hedefliyor. Toplamda 6 bin 500 tonluk uranyum atığını bünyesinde barındıracak olan tesis, güvenlik standartlarını en üst seviyeye taşıyor.
Yeraltındaki güvenli sığınak
Projenin temelinde, atıkların korozyona dayanıklı bakır kapsüllere yerleştirilerek yerin yüzlerce metre altına hapsedilmesi yatıyor. Kapsüllerin çevresi, sızıntıyı önlemek amacıyla özel bentonit kili ile desteklenirken, tüneller çelik takviyeli betonlarla mühürlenerek dış dünyayla bağlantısı tamamen kesiliyor. Uzmanlar, atıkların radyasyon etkisini kaybetmesi için ihtiyaç duyulan sürenin 100 bin yıl olduğunu, tesisin de tam olarak bu süreyi kapsayacak bir dirençle inşa edildiğini belirtiyor.
Bir milyon yıllık risk analizi
Tesisin güvenliğine dair yapılan hesaplamalar, sadece bugünü değil, çok uzak geleceği de mercek altına alıyor. Uzmanlar, olası buzul çağları, sismik hareketler ve jeolojik değişimler göz önünde bulundurularak bir milyon yıllık risk projeksiyonları hazırladı. Henüz tam kapasiteyle faaliyete geçmeyen ve işletme ruhsatı süreci devam eden projenin, nükleer enerji kullanan diğer ülkeler için de bir model teşkil etmesi bekleniyor. Fransa ve İsveç gibi ülkeler benzer projeler üzerinde çalışsa da, Finlandiya bu teknolojiyi devreye sokan ilk ülke olarak tarih sayfalarındaki yerini alacak.
