TBMM bünyesinde hazırlanan kapsamlı raporda, okullardaki şiddet ve zorbalık olaylarının bir "milli güvenlik sorunu" olduğu vurgulanarak, çözüm için "akran nezaketi" odaklı yeni bir eğitim dili önerildi.
TBMM Dilekçe Komisyonu bünyesinde kurulan ve okullardaki şiddet olaylarını mercek altına alan Alt Komisyon, aylar süren incelemelerin ardından 308 sayfalık dev bir taslak rapor hazırladı. Eğitimden sağlığa, adaletten dijital güvenliğe kadar pek çok alanı kapsayan rapor, zorbalıkla mücadelede köklü bir zihniyet değişimini zorunlu kılıyor.
Zorbalık Yerine "Akran Nezaketi" Vurgusu
Raporun en dikkat çekici önerilerinden biri, literatürdeki "akran zorbalığı" kavramının yerini alması beklenen "akran nezaketi" yaklaşımı oldu. Uzmanlar, kullanılan dilin çocuklar üzerindeki davranış normlarını şekillendirdiğini belirterek, empati ve saygıyı temel alan bu yeni terminolojinin, rehberlik programlarına entegre edilmesi gerektiğini savunuyor. Bu sayede, olumsuz davranışların cezalandırılmasından ziyade, olumlu davranışların içselleştirilmesi hedefleniyor.
Sınıf Mevcutları ve Dijital Güvenlik
Okullardaki fiziksel koşulların iyileştirilmesine yönelik öneriler de raporda geniş yer buldu. Özellikle kalabalık sınıfların öğretmenlerin denetim mekanizmasını zayıflattığına dikkat çekilerek, sınıf mevcutlarının yönetilebilir seviyelere çekilmesi tavsiye edildi. Ayrıca, siber zorbalığı engellemek ve odaklanma sorunlarını gidermek adına okullarda cep telefonu kısıtlamasının yaygınlaştırılması gerektiği belirtildi.
Dijital dünyadaki risklere karşı ise BTK bünyesinde yapay zeka destekli bir erken uyarı sistemi kurulması öneriliyor. Medya kuruluşlarına yönelik ise "Zorbalık İçermeyen İçerik Sertifikası" gibi teşvik edici uygulamalarla, çocuklara pozitif rol modeller sunulması hedefleniyor.
Aileler İçin "Veli Akademisi" Modeli
Zorbalığın önlenmesinde aile faktörünün kritik önemine değinen rapor, "Veli Akademisi" modelini öneriyor. Ebeveynlerin sadece teorik değil, uygulamalı eğitimlerle desteklenmesi gerektiği vurgulanırken, özellikle babaların çocukların sosyal-duygusal gelişimine daha aktif katılım sağlamasının şiddeti azaltmada kilit rol oynayacağı ifade ediliyor.
Meclis'te Çocuklar İçin Daimi İhtisas Komisyonu
Rapor, çocuklara yönelik politikaların daha etkin izlenebilmesi için TBMM bünyesinde daimi bir "Çocuk Hakları İhtisas Komisyonu" kurulmasını öneriyor. Mevcut durumda farklı komisyonların görev alanına dağılan çocuk odaklı konuların, bu yeni çatı altında toplanarak daha bütüncül bir yaklaşımla ele alınması planlanıyor.
Son yıllardaki disiplin verileri, sorunun boyutunu gözler önüne seriyor. 2022-2023 eğitim döneminde 20 binden fazla öğrencinin şiddet kaynaklı disiplin cezası aldığına dikkat çeken komisyon, bu tablonun bir milli güvenlik meselesi olarak kabul edilip, eğitim, güvenlik ve adalet mekanizmalarının koordineli çalışması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor.
