Rantiye sınıfına piyango vurdu: Parası olan dolar bazında servetine servet kattı

Enflasyonun üzerinde seyreden reel getiri, geniş kitlelerin alım gücü erirken finansal varlığı olanların kasasını doldurdu. Türkiye ekonomisinde Haziran 2023’te başlayan rasyonelleşme dönemi, beraberinde yüksek faiz ortamını getirdi.

Ekonomi politikalarındaki köklü değişim sonrası faiz getirisine odaklanan sermaye sahipleri, son üç yılda eşine az rastlanır bir kazanç elde etti. Enflasyonun üzerinde seyreden reel getiri, geniş kitlelerin alım gücü erirken finansal varlığı olanların kasasını doldurdu.

Türkiye ekonomisinde Haziran 2023’te başlayan rasyonelleşme dönemi, beraberinde yüksek faiz ortamını getirdi. Uygulanan sıkı para politikaları, özellikle Para Piyasası Fonları’nı yatırımcılar için bir cazibe merkezine dönüştürdü. Eylül 2023’te 100 lirasını bu fonlara yatıran bir kişi, Mayıs 2026 itibarıyla parasını 320 liraya yükselterek yüzde 220 nominal kazanç sağladı. Aynı dönemde enflasyon yüzde 149,5 seviyesinde kalırken, yatırımcılar hiçbir üretim riski almadan yüzde 28,2 oranında net reel getiri elde etmeyi başardı.

Dolar bazında rekor getiri sağlandı

Merkez Bankası’nın kur üzerindeki baskılayıcı politikası, döviz cinsi kazançlarda da çarpıcı bir tabloyu ortaya çıkardı. Eylül 2023’te 26,82 TL olan dolar kuru, Mayıs 2026’da 45,74 TL seviyesine ulaştı. Bu tablo, TL bazındaki yüzde 220’lik kazancı dolar bazında yüzde 95 gibi dünyanın başka hiçbir yerinde görülmesi zor bir getiri oranına dönüştürdü. Finans literatüründe "Carry Trade" olarak tanımlanan bu süreçte, küresel fonlar düşük faizle borçlanıp Türkiye’nin yüksek faizinden faydalanarak büyük karlar elde etti.

Faturayı vergi mükellefleri ödüyor

Sermaye gruplarının elde ettiği bu yüksek getirilerin finansmanı, devlet bütçesi üzerinden, yani vatandaşın ödediği vergilerden karşılanıyor. Sadece dört aylık dönemde ödenen faiz tutarı 1,2 trilyon TL seviyesine ulaşırken, toplam iç borç yükü 9,1 trilyon TL gibi devasa bir rakama tırmandı. Yatırım ve kamu hizmetleri için ayrılması gereken kaynakların büyük bir kısmı, hazine borçlanma maliyetleri üzerinden rantiye sınıfına aktarılıyor.

Asgari ücretli enflasyona yenildi

Finans piyasalarında bu hareketlilik yaşanırken, sabit gelirlilerin durumu ise giderek ağırlaştı. Eylül 2023'te 11.402 TL olan asgari ücret, Mayıs 2026 itibarıyla 28.075 TL’ye çıkarıldı. Ancak kümülatif enflasyon etkisiyle hesaplandığında, asgari ücretlinin alım gücündeki reel değişim yüzde -1,3 olarak gerçekleşti. Maaşlar nominal olarak artsa da, yaşam maliyeti karşısında eriyen ücretler, emekçi kesim ile finansal sermaye arasındaki uçurumu derinleştirmeye devam ediyor.

İLGİLİ HABERLER