Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte hayatımıza giriş yapan otonom (sürücüsüz) ve tam otonom araçlar için yasal çerçeve çalışmaları hız kazandı. Hazırlanan yeni yasa tasarısı, karayollarındaki bu yenilikçi dönemi sıkı kurallara bağlıyor. Tasarıya göre, araçların trafikte yer alması ve olası kaza durumlarında sorumlulukları dahil olmak üzere tüm aşamalar denetim altına alınıyor. Bu kurallara uymayanlar ise ağır idari para cezaları ve trafikten men cezalarıyla karşılaşacak.
İZİNSİZ TRAFİĞE ÇIKANLAR İÇİN AĞIR CEZALAR
Yeni düzenlemeye göre, her yetkilendirilmiş otonom araç, kısa adıyla YOAK olan "Yetkilendirilmiş Otonom Araç Kuruluşu" tarafından yönetilen bir yapıya dahil edilecek. Bu araçların trafiğe açık alanlarda test edilmesi veya aktif olarak kullanılması için İçişleri Bakanlığı'ndan onay alınması zorunlu hale geliyor. Bakanlıktan gerekli izni almadan otonom araçla trafiğe çıkan sürücüler veya sorumlu kişiler hakkında 120 gün adli para cezası uygulanması öngörülüyor.
KARA KUTU ZORUNLULUĞU GETİRİLİYOR
Taslağın en dikkat çekici maddelerinden biri de veri güvenliği ve kaza analizleri için gerekli olan "kara kutu" benzeri sistemlerin zorunlu hale getirilmesi oldu. Bu sistemlerin mevzuata uygun bir şekilde veri depolayabilmesi ve araçlardan elde edilen bilgileri en az 3 yıl boyunca saklaması gerekmekte. Bu veriler, olası bir kaza veya ihlalde delil niteliği taşıyacak.
VERİ SİLENECEK OLURSA 200 BİN LİRA CEZA
Ayrıca, toplanan verilerin güvenliği konusunda caydırıcı cezalar da mevcut. Eğer bu veriler üzerinde değişiklik yapılır ya da silinirse, sorumlulara 200 bin TL'ye kadar idari para cezası verileceği belirtiliyor. Ayrıca, otonom araçların bakım yükümlülüklerini yerine getirmeyenler için cezalar 80 bin TL'den başlayacak.
ALKOL VE UYUŞTURUCU DURUMUNDA AFFEDİLMİYOR
Otonom modda seyahatin yapılması sürücünün sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmıyor. Sürücüsüz modda bile, araç içinde bulunan kişinin alkol veya uyuşturucu etkisi altında olması suç teşkil edecek. Olası kazaların detaylı bir şekilde incelenmesi ve kusur oranlarının tespit edilmesi adına İçişleri Bakanlığı bünyesinde bir "Bağımsız Olay İnceleme Birimi" kurulacak.
ÖLÜMLÜ KAZALARDA LİSANS İPTAL EDİLECEK
Karşılaşılan trafik kurallarını ihlal eden tam otonom araçlar, tespit edildiklerinde 30 gün süreyle trafikten men edilecekler. En ağır yaptırımlar ise can kaybı yaşanan kazalar için uygulanacak. Ölümlü bir kazaya "asli kusurlu" olarak karışan otonom araçların işletme izinleri süresiz şekilde iptal edilecek.
