Yapay zeka yatırımları ve vergi reformlarına rağmen Başkan Trump’ın ticaret ve göç politikalarının yarattığı belirsizlik, ABD ekonomisinin büyüme hızını frenlediği iddiasıyla gündemde.
ABD ekonomisi, küresel çapta yaşanan durgunluğa karşın yapay zeka alanındaki devasa sermaye akışı ve borsalardaki yükselişle dikkat çekici bir büyüme performansı sergiliyor. Ancak ekonomi çevrelerinde, bu parlak tablonun ardında gizli bir maliyetin varlığı tartışılıyor. Trump yönetiminin ticaret savaşı kararları ve katı göçmenlik politikalarının, ülkenin ekonomik potansiyelini kısıtladığı ve bu duruma MAGA vergisi adında örtülü bir fatura çıkarıldığı öne sürülüyor.
Yapay zeka etkisi ve sınırlı yerli katma değer
ABD’de 2025 yılı verilerine göre teknoloji devlerinin sermaye harcamaları 350 milyar doları aşmış durumda. Bu yatırım furyası veri merkezleri ve yazılım sektöründe ciddi bir hareketlilik yaratsa da, ekonomistler bu büyümenin bir kısmının ekipman ithalatına dayalı olduğunu belirtiyor. Yapay zeka kaynaklı yatırımların yerli üretime yansıyan net katkısının, toplam büyüme verileri içerisinde tahmin edilenden daha sınırlı kaldığı ifade ediliyor.
Belirsizlik sermaye harcamalarını yavaşlatıyor
Trump dönemindeki politika belirsizliği, iş dünyasında temkinli bir yaklaşıma yol açmış görünüyor. Gümrük vergilerinin sürekli değişmesi ve göçmen iş gücüne yönelik müdahaleler, şirketlerin uzun vadeli sabit sermaye yatırımlarını askıya almasına neden oldu. Yapay zeka dışı alanlarda gözlemlenen yatırımlardaki durgunluk, yaklaşık 130 milyar dolarlık bir farkla önceki yılların eğilimlerinin gerisinde kaldı.
Ekonomik büyümenin önündeki gizli fren
Bağımsız kuruluşların analizleri, uygulanan ticaret politikalarının ve göçmenlik kısıtlamalarının toplam GSYİH büyümesini belirli bir oranda baskıladığını gösteriyor. Söz konusu politikaların yaratmış olabileceği toplam ekonomik kaybın, büyüme hızını yüzde 0,8 puan aşağı çektiği tahmin ediliyor. Uzmanlar, bu kısıtlayıcı faktörlerin olmaması durumunda Amerikan ekonomisinin yüzde 5 seviyesine yaklaşan bir büyüme performansı sergileyebileceğini savunuyor.
Ekonomik ivme arayışında yeni riskler
Ortadoğu’daki jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatları üzerindeki etkisi ve gümrük vergilerinin devam eden belirsizliği, ilerleyen süreçte hanehalkı harcamaları üzerinde ilave baskı oluşturabilir. Amerikan ekonomisinin mevcut dayanıklılığına rağmen, izlenen politikaların piyasalardaki risk algısını artırdığı ve yatırım iştahını törpülediği değerlendiriliyor. Tüm bu veriler ışığında, mevcut büyüme rakamlarının potansiyelin altında kaldığı iddiası, ekonomi yönetiminin önündeki en büyük tartışma konularından biri olmaya devam ediyor.
