Önce şunu netleştirelim:
Her duygusal iniş-çıkış kişilik bozukluğu anlamına gelmez. Ancak bazı durumlarda bu dalgalanmalar daha belirgin ve tekrar edici bir örüntü hâline gelebilir.
🔁 Gel-Git Davranışı (Push-Pull Dinamiği) Nedir?
Bazı kişiler ilişkide:
Bir anda çok yakın, sevgi dolu, “sensiz yapamam” moduna geçer,
Küçük bir tetikleyici sonrası ani öfke, uzaklaşma, kırıcı sözler sergiler,
Sonrasında pişman olup geri döner ve özür diler,
Döngü yeniden başlar.
Bu örüntü psikolojide idealizasyon – değersizleştirme döngüsü olarak bilinir.
🧠 Bu Döngü Neden Oluşur?
1️⃣ Terk Edilme Korkusu
Yoğun terk edilme korkusu olan kişiler, en küçük mesafe sinyalini bile “beni bırakıyor” şeklinde algılayabilir.
Örneğin:
Mesajın geç cevaplanması
Farklı bir görüş belirtmek
Kişinin kendi alan istemesi
Bunlar tehdit gibi hissedilebilir.
2️⃣ Duygusal Regülasyon Zayıflığı
Bazı kişiler duygularını dengelemede zorlanır.
Öfke, korku ya da hayal kırıklığı saniyeler içinde aşırı yoğunlaşabilir.
Bu durumda:
Ya aşırı bağlanma (panik yakınlaşma),
Ya da ani kopuş (savunma amaçlı uzaklaşma)
görülebilir.
3️⃣ Siyah-Beyaz Düşünme (Splitting)
Kişi karşısındakini:
Ya tamamen mükemmel,
Ya tamamen kötü
olarak görür.
“Gri alan” yoktur.
🧩 Bu Sadece Borderline Kişilik Bozukluğu mu?
Hayır.
Benzer gelgitler şu durumlarda da görülebilir:
Borderline Kişilik Bozukluğu (BPD) – En belirgin örüntü burada görülür.
Travma sonrası stres bozukluğu
Güvensiz bağlanma stilleri
Yoğun anksiyete veya depresyon
Bipolar bozukluk
(Ancak bipolar’da duygudurum değişimleri saatlik değil, genellikle günler/haftalar sürer.)
Önemli not: Tanı koymak yalnızca ruh sağlığı uzmanlarının yapabileceği bir şeydir.
🛠️ Ne Yapılabilir?
Eğer Bu Döngüyü Yaşayan Kişiysen:
Diyalektik Davranış Terapisi (DBT) çok etkilidir.
Şema terapi ve psikodinamik yaklaşımlar yardımcı olabilir.
Duygu farkındalığı, mindfulness ve kriz toleransı çalışmaları önemlidir.
Gerekirse psikiyatri desteği alınabilir.
Eğer Partner Olarak Bu Döngü İçindeysen:
Net ve sakin sınırlar koymak çok önemlidir.
“Kırıcı olduğunda konuşmayı bırakırım, sakinleşince devam ederiz.”
Davranışı kişisel değerine bağlamamaya çalış.
Destek al (terapi, destek grupları).
Sürekli kurtarıcı rolüne girme.
🌿 Özet
Bir insanın dengesiz davranması genellikle:
Terk edilme korkusu
Travma geçmişi
Duygusal düzenleme zorluğu
Güvensiz bağlanma
Ruhsal rahatsızlıklar
gibi faktörlerin birleşiminden kaynaklanır.
Duygusal gelgitler kader değildir.
Farkındalık + terapi + sınırlar = döngünün kırılabileceği anlamına gelir.
