Akdemir’e göre kişiye özel egzersiz, eğitim ve destek programlarından oluşan bu yöntem; nefes darlığını azaltırken hastaneye yatış oranlarını ve sağlık maliyetlerini de önemli ölçüde düşürüyor.
Pulmoner rehabilitasyon nedir?
Pulmoner rehabilitasyon, kronik solunum sıkıntısı yaşayan bireylerin yaşam kalitesini artırmak amacıyla uygulanan multidisipliner bir tedavi ve destek programıdır.
Uzm. Dr. Selim Erkan Akdemir’in verdiği bilgilere göre bu program;
kişiye özel egzersiz programları
solunum eğitimi
beslenme danışmanlığı
psikososyal destek
hasta ve hasta yakını eğitimi
gibi birçok bileşeni içeriyor.
Pulmoner rehabilitasyon programları hastanelerde, ayaktan tedavi merkezlerinde veya ev ortamında uygulanabiliyor. Programın temel amacı, hastanın fiziksel dayanıklılığını artırmak ve günlük yaşam aktivitelerini daha rahat sürdürebilmesini sağlamak.
Kimler pulmoner rehabilitasyon programından yararlanabilir?
Nefes darlığı nedeniyle hareket kapasitesi azalan ve yaşam kalitesi düşen birçok solunum hastası pulmoner rehabilitasyon programından fayda görebilir.
Programın özellikle şu hastalıklarda etkili olduğu belirtiliyor:
KOAH
Astım
Bronşektazi
Akciğer kanseri
Kistik fibrozis
Bunların yanı sıra;
interstisyel akciğer hastalıkları
göğüs duvarı hastalıkları
nöromusküler hastalıklar
obeziteye bağlı solunum problemleri
akciğer nakli öncesi ve sonrası süreç
gibi durumlarda da pulmoner rehabilitasyonun önemli bir destek sağladığı ifade ediliyor.
Pulmoner rehabilitasyonun hedefleri
Pulmoner rehabilitasyon programlarının temel hedefleri şunlardır:
nefes darlığını azaltmak
hastalığın ilerleyişini yavaşlatmak
egzersiz kapasitesini artırmak
komplikasyon riskini azaltmak
hastaların günlük yaşam aktivitelerini kolaylaştırmak
Uzm. Dr. Akdemir, bu programların aynı zamanda hastaneye başvuru ve yatış oranlarını düşürerek sağlık ekonomisine de katkı sağladığını belirtiyor.
Programın temel yapısı: Egzersiz ve beslenme desteği
Pulmoner rehabilitasyonun en önemli bileşenlerinden biri egzersiz eğitimidir. Ancak program yalnızca fiziksel aktivite ile sınırlı değildir.
Program kapsamında:
solunum egzersizleri
kas güçlendirme çalışmaları
beslenme düzeni planlaması
psikolojik danışmanlık
enerji koruma teknikleri
nefes darlığıyla baş etme yöntemleri
gibi destekler de sunulmaktadır.
Bu sayede hastaların fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan daha güçlü hale gelmesi hedeflenir.
Hareketsizlik döngüsünü kırmak için egzersiz şart
Kronik akciğer hastalarında nefes darlığı korkusu çoğu zaman hareketsizlik döngüsüne yol açar. Bu durum;
kasların zayıflamasına
kemik yoğunluğunun azalmasına
kalp ve akciğer fonksiyonlarının gerilemesine
neden olabilir.
Pulmoner rehabilitasyon programları sayesinde hastalar kontrollü ve güvenli bir ortamda egzersiz yaparak fiziksel dayanıklılıklarını yeniden kazanabilir.
Programın süresi ne kadar olmalı?
Uzmanlara göre pulmoner rehabilitasyon programlarının etkili olabilmesi için en az 8 hafta ve toplamda yaklaşık 24 seans uygulanması önerilmektedir.
Dr. Selim Erkan Akdemir, programın tamamlanmasının ardından da egzersiz alışkanlığının sürdürülmesi gerektiğini belirterek şu uyarıyı yapıyor:
“Egzersiz bırakıldığında elde edilen kazanımlar zamanla kaybolabilir. Bu nedenle rehabilitasyon sürecinde kazanılan yaşam disiplininin uzun vadede korunması gerekir.”
