Peynirin tereyağıyla olan uyumundan, üzümün binlerce yıllık şarap yolculuğuna kadar uzanan seçenekler ile Batum, her damak tadına uygun lezzetler sunuyor. Batum sokaklarında gezerken burnuna gelen tereyağı kokusunu takip etmeye ve bu eşsiz lezzetlerle tanışmaya ne dersin? Hadi bu lezzetleri birlikte keşfedelim.
1. Acar haçapurisi
Batum denince akla ilk gelen yemek tartışmasız adjaruli khachapuri. Bu tekne şeklindeki hamur işi, ortasındaki bol peynir, tereyağı ve üzerine kırılan çiğ yumurtayla servis ediliyor. Bu özel pide, Karadeniz’in dalgalarını temsil eden bol miktarda eritilmiş yöresel peynirle dolduruluyor. Anlatıya göre fırından çıkmadan hemen önce üzerine eklenen yumurta sarısı güneşi, üzerine bırakılan tereyağı ise denizi simgeliyor. Batum’un en modern restoranlarından en eski fırınlarına kadar her yerde bu ünlü pideleri tadabilirsin. Fırından yeni çıkmış sıcak hamur kokusunun ve limandan gelen serin esintinin bir araya gelerek oluşturduğu o atmosfer sayesinde Batum'da olduğunu iliklerine kadar hissedeceksin.
2. Gürcü mantısı
Gürcistan’ın ulusal yemeği olan bu dev mantılar, büyük hamur bohçalarının baharatlı et harcı ve lezzetli et suyuyla pişirilmesiyle hazırlanıyor. Gürcü mantısı vejetaryenler için peynirli, mantarlı veya patatesli olarak da yapılıyor. Khinkali yemenin kendine has bir tarzı da var. Geleneğe göre çatal kullanmak, içindeki değerli suyu ziyan edeceği için bir hata olarak kabul ediliyor. Bohçayı elinle sapından tutup ters çevirerek küçük bir delik açmalı, önce suyunu içip sonra geri kalanını yemelisin. Gürcü mutfağının kalbi sayılan khinkali, hem doyurucu hem de lezzetiyle deneyen herkes tarafından büyük beğeni topluyor.
3. Sinori
Batum’un en özgün yerel lezzetlerinden biri olan Sinori, sadeliğin ve lezzetin mükemmel bir uyumunu sunuyor. Kurutulmuş yufka rulolarının bir fırın tepsisine dikey şekilde dizilmesiyle hazırlanan bu yemek, sarımsaklı süzme yoğurt veya lor peyniriyle harmanlanan özel bir karışımla fırınlanıyor. Fırından çıktıktan sonra üzerine gezdirilen bol miktarda kızdırılmış tereyağı ise yufkaların yumuşamasını sağlıyor. Genellikle bir iştah açıcı veya yan öğün olarak servis edilen sinori, yoğun aroması ve doyuruculuğuyla Batum sofralarının en geleneksel tatlarından biri.
4. Achma
Klasik pastane açmalarından çok farklı olan achma, Gürcü mutfağının en sabır isteyen ve en ödüllendirici lezzetlerinden biri. Achma, hazırlanış tekniği ve çok katmanlı yapısı nedeniyle sıklıkla "Gürcü lazanyası" olarak adlandırılıyor. Bu özel börek, incecik hamur katmanlarının haşlanıp aralarına bolca yöresel peynir (sulguni) ve eritilmiş tereyağı eklenerek fırınlanması ile hazırlanıyor. Dışı hafif çıtır, içi ise peynirin ve tereyağının kusursuz uyumuyla yumuşacık kalan bu lezzet, Batum fırınlarında gerçek bir ziyafet sunuyor. Yoğun dokusuyla ünlü olan bu yemek, Batum gastronomi turlarının en "karbonhidrat dostu" lezzetleri arasında yer alıyor.
5. Cevizli patlıcan ruloları
Badrijani nigvzit, Gürcü sofralarının en estetik başlangıçlarından biri. Bu lezzetli rulolar, kızarmış ince patlıcan dilimlerinin içine sarılan nefis bir ceviz ezmesiyle hazırlanıyor. Özel harç, dövülmüş ceviz, sarımsak, sirke ve Gürcü mutfağının imza baharatları (mavi çemen otu ve kişniş) ile harmanlanıyor. Harç, patlıcanın yumuşak dokusuyla mükemmel bir lezzet kontrastı oluşturuyor. Genellikle soğuk servis edilen badrijani nigvzit rulolarının üzerine serpiştirilen nar taneleri de hem tabağa görsellik ekliyor hem de her ısırıkta damağa ferahlatıcı bir ekşilik veriyor. Batum’da bir akşam yemeğine başlamanın en klasik yolu olan bu meze, ayrıca vegan ve vejetaryen dostu.
6. Pkhali
Pkhali, Gürcü sofralarının hem en sağlıklı hem de en göz alıcı başlangıçlarından biri. Bu geleneksel ezme, haşlanmış ve ince kıyılmış sebzeleri, zengin bir ceviz sosuyla buluşturarak eşsiz bir lezzet sunuyor. Ispanak, pancar, pırasa veya lahana gibi farklı sebzelerle hazırlanan pkhali, sarımsak, sirke ve Gürcü mutfağının vazgeçilmezi olan kişniş gibi baharatlarla da lezzetlendiriliyor. Renk renk dizilen sunumuyla tabağa görsel bir canlılık katan pkhali, üzerine eklenen parlak nar taneleriyle de hem ferah hem de iştah açıcı.
7. Churchkhela (Çerçhel)
Batum sokaklarında yürürken karşına çıkacak, renkli ve uzun kandilleri andıran ünlü tatlı churchkhela, denemeye değer bir yerel lezzet. İçerdiği yoğun ceviz, fındık ve üzüm şırasının (veya nar, dut gibi meyve sularının) karışımı sayesinde bu tatlı, enerji verici özelliğiyle dikkat çekiyor. Bu özelliği tatlıya dünya çapında "Gürcü Snickers'ı" lakabını kazandırmış. İpe dizilen yemişlerin, unla kıvam kazanan meyve suyuna batırılıp ardından güneşte kurutulmasıyla elde edilen bu lezzet, tamamen doğal, katkısız ve oldukça doyurucu.
8. Pelamushi
Gürcü mutfağının en geleneksel ve doğal tatlılarından biri olan Pelamushi, özellikle üzüm hasadı döneminde çok ilgi görüyor. Pelamushi, koyu renkli üzüm suyunun (badagi), mısır unu ve bazen buğday unuyla koyulaşana kadar kaynatılması sonucu elde ediliyor. Soğuduktan sonra jöle kıvamını alan bu puding, üzerine bolca ceviz içi serpilerek servis ediliyor. Hem hafif hem de meyvemsi bir tat arayanlar için pelamushi, Batum’daki en doğru tercih.
9. Gürcü şarapları
Gürcistan, 8000 yıllık geçmişiyle şarabın eski üretim yerlerinden biri olarak kabul ediliyor. Batum ise bu şarap mirasını en iyi görebileceğin şehirlerden biri. Şehirdeki mahzenlerde geleneksel qvevri (toprak küp) yöntemiyle üretilen kehribar renkli beyaz şarapları veya derin aromalı kırmızı saperavi şaraplarını deneyebilirsin. Batı Gürcistan’da yaygın, hafif ve meyvemsi bir beyaz şarap olan tsolikouri ise Batum'un deniz havasına en yakışan yerel şarap seçeneği.
10. Chacha
Gürcülerin "sıvı ateşi" olarak adlandırdığı chacha, üzüm posasından damıtılan oldukça sert ve şeffaf bir içki. Genellikle %40 ile %65 arasında alkol oranına sahip olan chacha, Gürcü misafirperverliğinin ve uzun sofra eğlencelerinin vazgeçilmezi. Batum'da hem bu içeceğin tadına bakabilir hem de sahil şeridindeki meşhur Chacha Kulesi'ni ziyaret ederek bu içeceğin yerel kültürdeki önemini daha iyi anlayabilirsin.
11. Borano
Batum’un en karakteristik lezzetlerinden biri olan borano, peynir tutkunları için adeta bir lezzet şöleni. Diğer Batum yemeklerinin aksine hamur içermeyen bu tarif, temel olarak yöresel Acar peynirinin üzerine bol miktarda kızdırılmış ve köpürmüş tereyağı dökülmesi ile hazırlanıyor. Bazı tariflerde yumurta da eklenebiliyor. Geleneksel olarak toprak kaplarda (ketsi) servis edilen borano, tereyağının sıcaklığıyla eriyen peynirin uzayan dokusu ve yoğun aromasıyla tam bir enerji deposu. Genellikle taze mısır ekmeğiyle birlikte tüketilen bu yemek, sadeliğin en zengin halini temsil ediyor.
12. Lagidze gazozları
Alkol kullanmayanlar veya nostaljik bir lezzet arayanlar için ideal olan Lagidze gazozları, Gürcistan'ın en ikonik markası. Tamamen doğal meyve şurupları ve maden suyuyla hazırlanan bu ünlü gazozlar, tarhun, armut, limon ve hatta çikolata gibi farklı seçeneklere sahip. Özellikle yeşil rengiyle dikkat çeken tarhunlu gazozlar, Batum sokaklarında sıcak yaz aylarında serinlemek için içebileceğin en karakteristik ve ferahlatıcı içecek.
