Pekin yönetimi, Tibet coğrafyasında hayata geçirmeyi planladığı devasa baraj projesiyle enerji üretiminde yeni bir çağ başlatmayı hedeflerken, komşu ülkelerden gelen tepkiler bölgedeki jeopolitik tansiyonu yükseltti.
Dünya enerji piyasalarında dengeleri değiştirecek olan Motuo Projesi, Çin’in hidroelektrik kapasitesini zirveye taşıma vizyonunun bir parçası olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 167 milyar dolarlık devasa bir bütçeyle inşa edilmesi planlanan tesis, Yarlung Tsangpo Nehri'nin zorlu coğrafyasında beş aşamalı dev bir baraj sistemini içeriyor. Tamamlandığında 70 gigawattlık kurulu güce erişecek olan santral, mevcut dünya rekortmeni Üç Boğaz Barajı’nı kapasite açısından üç katına katlamaya hazırlanıyor.
Enerji potansiyeli bir ülkeyi doyuracak seviyede
Sadece Çin’in değil, tüm dünyanın yakından takip ettiği projede yıllık 300 milyar kilovatsaatlik bir üretim öngörülüyor. Uzmanlar, bu rakamın büyük bir sanayi devletinin yıllık elektrik ihtiyacını tek başına karşılayabileceğine dikkat çekiyor. Nehrin sahip olduğu aşırı eğimli ve derin kanyon yapısı, projenin verimliliğini maksimum seviyeye çıkaran ana etken olarak görülüyor.
Komşu ülkeler suyunun kesilmesinden endişeli
Ancak projenin getirdiği devasa enerji gücü, beraberinde ciddi diplomatik krizleri de getiriyor. Yarlung Tsangpo Nehri, sınır ötesine geçerek Hindistan’da Brahmaputra adını alıyor ve Bangladeş’e doğru uzanıyor. Çin’in nehir akışını kontrol altına alması, suyun geçtiği diğer ülkelerde tarımsal üretim ve enerji güvenliği konusunda büyük bir korku iklimi yaratıyor. Özellikle kurak mevsimlerde su seviyesinin düşürülme ihtimali, Hindistan ve Bangladeşli yetkilileri bölgesel güvenlik tedbirlerini artırmaya zorluyor.
Deprem kuşağındaki devasa risk
Projeye yöneltilen eleştirilerin odağında sadece siyasi endişeler değil, coğrafi gerçekler de yer alıyor. Tibet-Himalaya hattının dünyanın en aktif deprem bölgelerinden biri olması, dev baraj gövdesinin sismik dayanıklılığına dair ciddi soru işaretlerini beraberinde getiriyor. Bilim insanları, olası bir büyük ölçekli depremin baraj yapısında yaratabileceği bir hasarın, sadece Çin için değil, bölgedeki milyonlarca insan için de büyük bir insani ve çevresel felakete dönüşebileceği uyarısında bulunuyor.
