Artan yaşam maliyetleri, ailelerin çocukları için ayırdığı sosyal bütçeyi eritti. Sinema ve oyun alanı gibi rutin aktiviteler, artık orta gelirli haneler için ulaşılması güç birer lüks haline geldi.
Son yıllarda temel ihtiyaç maddelerinde yaşanan fiyat artışları, sadece mutfak masraflarını değil, çocukların sosyalleşme süreçlerini de doğrudan baskılıyor. 2026 yılı verilerine göre, bir çocuğun alışveriş merkezinde geçirdiği dört saatlik bir zaman diliminin maliyeti bin lirayı aşmış durumda. Sinema bileti, mısır, yemek ve oyun grubu harcamaları toplandığında, tek bir çocuk için 1.500 liraya varan bir fatura ortaya çıkıyor. Dört kişilik bir ailenin hafta sonu programı ise otopark ve ulaşım masraflarıyla birlikte 5 bin lira seviyesine kadar yükselebiliyor.
Sosyal izolasyon riski büyüyor
Ekonomik zorunluluklar, aileleri çocuklarının sosyal aktivitelerini kısıtlamaya veya tamamen ertelemeye itiyor. Sosyolog Dr. Ayşe Demir, bu durumun sadece aile bütçesini değil, çocukların gelişimini de olumsuz etkilediğini vurguluyor. Dışarıdaki sosyal alanlardan uzaklaşan çocukların, boş vakitlerini dijital ekranlar başında geçirmek zorunda kaldığını belirten Demir, bu sürecin fiziksel aktiviteyi ve akran iletişimini zayıflattığına dikkat çekiyor. Uzmanlar, yüz yüze iletişimin yerini alan dijital alışkanlıkların, çocukların özgüven ve paylaşım duygusu üzerinde uzun vadeli riskler oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.
Eğitim ve gelişim kurslarında ciddi artış
Sadece eğlence odaklı aktiviteler değil, spor kursları ve sanat eğitimleri de bütçeleri zorluyor. Robotik kodlama, müzik eğitimi veya yüzme dersleri gibi gelişim odaklı programların aylık ücretleri 5 bin liraya kadar ulaşırken, yaz kampları için talep edilen bedeller 10 bin liranın üzerine çıkıyor. Beş yıl öncesiyle kıyaslandığında, 2021 yılında 35 lira olan sinema biletinin 300 liraya, 10 lira olan lunapark girişinin ise 100 liraya yükselmesi, fiyatların ulaştığı boyutu gözler önüne seriyor.
Ailelerin sosyal etkinlikleri "özel günlere" hapsetmesi, çocukların kamusal alanlardaki varlığını kısıtlıyor. Ekonomik baskının derinleştiği mevcut tabloda, çocukların akranlarıyla sosyalleşme imkânlarının azalması, toplumun kültürel ve fiziksel gelişim dinamiklerini gelecekte tehdit edebilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.
