TÜİK verilerine dayanan analizler, temel gıda ürünlerinde son iki on yılda yaşanan fiyat artışının yüzde 8 bine yaklaştığını ve hane halkı bütçesini ciddi oranda zorladığını ortaya koyuyor.
Türkiye ekonomisinde son yirmi yılın verileri incelendiğinde, temel gıda maddelerindeki fiyat değişimleri dikkat çekici bir tabloyu gözler önüne seriyor. Geçmişte 30 farklı sebze ve meyveden oluşan standart bir mutfak sepeti yaklaşık 44 lira seviyesinde doldurulabilirken, günümüzde aynı ürün grubu için binlerce liralık harcama yapılması gerekiyor. Uzmanlar, bu artışın dar gelirli vatandaşların temel besin kaynaklarına erişimini zorlaştırdığını belirtiyor.
Maydanoz ve meyve gruplarında zirve
Araştırmalar, 2006 yılından bu yana en yüksek fiyat artışının maydanozda gerçekleştiğini gösteriyor. Yüzde 43 binin üzerinde fiyat artışı kaydedilen maydanozu, yüzde 18 binlik yükselişle kırmızı lahana izliyor. Benzer şekilde, karnabahar ve patates gibi mutfağın temel taşları da on binlerce kat artan maliyetlerle raflarda yer buluyor.
Meyve kategorisinde ise çilek, 20 yıllık periyotta yüzde 16 binlik fiyat değişimiyle zam şampiyonları arasındaki yerini koruyor. Ayva ve üzüm gibi ürünlerde de benzer yükseliş trendleri gözlemlenirken, portakal gibi ürünlerin diğerlerine kıyasla daha düşük bir ivmeyle fiyatlandığı kaydediliyor.
Satın alma gücü üzerinde baskı
Yapılan hesaplamalar, 30 kalem üründen oluşan bir sepetin güncel maliyetinin, asgari ücretin yüzde 13'üne veya en düşük emekli maaşının yaklaşık yüzde 18'ine tekabül ettiğini ortaya koyuyor. Söz konusu veriler, son on yılda derinleşen fiyat istikrarsızlığının, hane halkının mutfak giderleri üzerindeki yükünü artırdığını kanıtlar nitelikte. Ekonomistlere göre bu durum, gıda enflasyonunun sadece bir maliyet sorunu değil, aynı zamanda toplumsal bir geçim meselesi olduğunu gösteriyor.
