İstanbul Sanayi Odası araştırmasına göre büyük ölçekli sanayi kuruluşları satış hacimlerini genişletse de, faaliyet karlarının büyük bölümünü yüksek finansman giderlerine ayırmak zorunda kaldı.
Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşunu kapsayan güncel veriler, sanayi sektörünün operasyonel başarısına karşın finansal sürdürülebilirlik konusunda ciddi sınamalarla karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. Araştırmada şirketlerin net satışları 13 trilyon liraya ulaşarak yüzde 28 oranında büyüme kaydetti. Ancak bu artış, enflasyonun altında kalarak reel bir daralmaya işaret etti. Hammadde fiyatlarındaki ılımlı seyir ve kur artışlarının göreceli düşük kalması, maliyetlerin yüzde 24.5 seviyesinde tutulmasına olanak tanısa da, borçluluk yapısındaki bozulma dikkat çekiyor.
Finansman yükü faaliyet karını eritiyor
Sanayi devleri, 1 trilyon lirayı aşan bir faaliyet karı üretmesine rağmen, bu kazancın 854 milyar lirasını finansman giderlerini karşılamak için kullandı. Her ne kadar bu oran önceki yıla kıyasla iyileşme gösterse de, tarihsel ortalamaların oldukça üzerinde seyretmeye devam ediyor. Şirketlerin borç stokunun 7,6 trilyon liraya yükselmesi ve aktifler içindeki borç payının yüzde 50 sınırını aşması, sanayicinin üzerindeki borç baskısının derinleştiğini gösteriyor. Özellikle banka kaynaklı mali borçlardaki yüzde 41.6 oranındaki artış, gelecek dönemde faiz yükünün daha da ağırlaşabileceği endişesini beraberinde getiriyor.
İstihdamda daralma ve kambiyo zararları
Sektör genelinde maliyet yönetimi amacıyla atılan adımlar, istihdam rakamlarına da yansıdı. Araştırma kapsamındaki dev kuruluşlarda çalışan sayısı bir önceki yıla göre 20 bin 568 kişi azaldı. Buna karşın, mevcut çalışan başına düşen yıllık ücretlerde yüzde 43’lük bir iyileşme gözlendi. Öte yandan, döviz kurlarındaki hareketlilik şirketlerin bilançolarında önemli bir yara açtı. Kambiyo işlemlerinden elde edilen gelirler artış gösterse de, 1 trilyon 209 milyar lirayı bulan kambiyo zararları, net karlar üzerinde baskı kurmaya devam ediyor.
Zarar eden şirket sayısındaki istikrarın sürmesi, sanayinin bir bölümünün operasyonel verimlilik ve finansal yönetim konusunda hala zorlu bir süreçten geçtiğini kanıtlıyor. Önümüzdeki dönemde, sanayi kuruluşlarının hem borçluluk oranlarını yönetebilmesi hem de üretim kapasitesini koruyabilmesi için finansal piyasalardaki seyrin belirleyici olacağı öngörülüyor.
