Türkiye genelinde hane halkının ekonomik beklentilerini yansıtan güven endeksi, Haziran ayında ivme kazanarak son 37 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.
Türkiye İstatistik Kurumu ve Merkez Bankası tarafından ortaklaşa hazırlanan Tüketici Eğilim Anketi sonuçları, ekonomik iklimde süregelen toparlanma eğiliminin güçlendiğini gösterdi. Haziran ayında yüzde 2,5 oranında artış kaydeden Tüketici Güven Endeksi, 87,9 puanlık değeriyle 2021 yılından bu yana ulaşılan en yüksek seviyeye çıktı. Uzmanlar, bu verinin hem mevcut mali duruma ilişkin algının hem de kısa vadeli ekonomik projeksiyonların daha iyimser bir yöne evrildiğine işaret ettiğini belirtiyor.
Küresel ölçekte yaşanan jeopolitik gerilimlerin yatışma eğilimine girmesi, Türkiye içindeki hane halkı beklentilerini de doğrudan etkiledi. Nisan ayında başlayan sınırlı iyileşme süreci, Mayıs ayındaki temkinli seyrin ardından Haziran itibarıyla belirgin bir güç kazanmış durumda.
Yüksek maliyetli harcamalarda temkin sürüyor
Endeks verileri, genel ekonomik gidişata dair umutların artmasına rağmen, ev ve otomobil gibi yüksek sermaye gerektiren harcamalara yönelik beklentilerin hala düşük seviyelerde kaldığını ortaya koyuyor. Özellikle konut satın alma ve inşa ettirme konusundaki alt endeksler, Mayıs ayındaki düşüş trendini Haziran ayında da sürdürerek 16,1 puan seviyesine geriledi. Otomobil alımına yönelik niyetlerde de küçük oranlı bir azalış gözlemlendi. Analistler, bu tür büyük harcamalardaki kararsızlığın, hane halkı gelirlerinde daha kalıcı ve istikrarlı bir iyileşme beklentisinden kaynaklanabileceğini ifade ediyor.
Enflasyon ve işsizlik beklentileri mercek altında
Tüketicilerin enflasyona dair beklentilerinde ise düşüş yönündeki iyimserliğin korunduğu dikkat çekiyor. Fiyat değişimlerine ilişkin alt endeks Haziran ayında yükseliş göstererek, enflasyonla mücadele politikalarına dair algının desteklendiğini kanıtladı. Öte yandan işsizlik verilerine dair beklentiler, endeksin düşüş göstermesi nedeniyle olumsuz bir seyir izlemeye devam ediyor. Buna karşılık, hanelerin tasarruf etme eğiliminde kaydedilen yüzde 7’lik artış, tüketicilerin geleceğe dair maddi planlamalarında daha tedbirli ve hazırlıklı bir duruş sergilemeye başladığını gösteriyor.
Ekonomik güven endeksinin 100 puanlık nötr eşiğin altında kalması, mevcut iyileşmeye rağmen iyimserlik seviyesinin henüz tam anlamıyla yerleşmediğini gösteriyor. Yine de veriler, tüketim talebi üzerindeki baskının azaldığına ve ekonomik göstergelerin önümüzdeki dönemde daha dengeli bir sürece girebileceğine işaret ediyor.
