Türkiye'de kış ayında kar yağışının etkili olmasıyla beraber yurdun dört bir yanından Vaşak görüntüleri gelmeye başlandı. Asil ve yırtıcı bir hayvan olan Vaşak hakkında çok fazla bilinmez ile milyonlarca vatandaş karşı karşıya geliyor. Arazi ve doğada karşılaştığı anda Vaşak hakkında bilgi edinmek isteyen ve merak edenler arama motorlarına yüklendi. Özellikle vatandaşlar 'Vaşak insana saldırır mı' sorusuna yanıt arıyor! İşte detaylar...
VAŞAK'IN NESLİ TÜKENİYOR MU?
Türkiye'de yaşayan Avrasya vaşağı dünya genelinde IUCN Kırmızı Listesi'nde 'Asgari Endişe' kategorisinde yer alsa da yerel popülasyonlar ciddi tehdit altında bulunuyor. Özellikle Türkiye'de habitat kaybı, orman parçalanması, yasa dışı avcılık ve av hayvanlarının azalması nedeniyle sayılar sınırlı ve parçalı dağılım gösteriyor.
Son yıllarda Artvin, Erzincan, Bayburt, Tokat, Karabük, Sivas ve Antalya gibi bölgelerde fotokapan ve kamera görüntüleriyle sıkça tespit edilen vaşaklar, genetik çeşitliliğin yüksek olduğu ancak bazı alt popülasyonların özel koruma gerektirdiğini ortaya koyuyor.
Nesli tükenme tehlikesi altında olmasa da Türkiye'de birinci derecede koruma altında tutuluyor. Avı dört mevsim yasak ve popülasyonun sağlıklı kalması için Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile üniversiteler tarafından yoğun izleme çalışmaları yürütülüyor.
VAŞAK İNSANA SALDIRIR MI?
Vaşaklar doğaları gereği son derece utangaç ve gizli hayvanlardır. 'Ormanların hayaleti' olarak anılmalarının en büyük nedeni, insanlardan olabildiğince uzak durmalarıdır. Türkiye'de veya dünya genelinde belgelenmiş, sağlıklı bir vaşağın insana saldırdığı ciddi bir olay neredeyse yoktur.
Vaşaklar genellikle tavşan, kemirgen, kuş ve küçük memelilerle beslenir. Büyük avlara nadiren yönelir ve insanla karşılaşmada kaçmayı tercih eder. Yaralı, hasta veya köşeye sıkışmış bireylerde savunma amaçlı tepki gösterebilirler ancak bu durumlar istisnadır.
Türkiye'deki haberler genellikle yaralı vaşakların yol kenarında bulunması, köpek saldırısına uğraması veya araç çarpması gibi insan kaynaklı olayları içerir. Örneğin Sivas'ta tır şoförünün yaralı vaşağı kurtarması gibi duyarlı müdahaleler dikkat çeker. Vaşaklar insan için tehlike arz etmez. Aksine, ekosistemin dengesini koruyan değerli yırtıcılardır ve karşılaşmalarda sakin kalıp uzaklaşmak en güvenli yaklaşımdır.
