TBMM Adalet Komisyonu, yargı süreçlerini hızlandırmayı ve mevcut uygulamalardaki tıkanıklıkları gidermeyi hedefleyen kapsamlı kanun teklifini onayladı. Düzenlemede dikkat çeken en önemli başlık, nitelikli dolandırıcılık suçlarına karışan bazı kişiler için öngörülen ceza indirimi oldu.
TBMM Adalet Komisyonu tarafından kabul edilen 30 maddelik yeni yasal düzenleme, yargı sisteminin işleyişine dair köklü değişiklikleri beraberinde getiriyor. Görüşmeler sırasında, Yargıtay’ın görev ve yetki sınırlarına ilişkin tartışmalı 27’nci madde metinden çıkarılırken, kamuoyunda IBAN mağdurları olarak bilinen kişilere yönelik ceza indirimi içeren yeni bir hüküm eklenmesi öne çıktı.
Ceza hukukunda önemli yenilik
Yapılan son dakika değişikliği ile dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak eden ancak fiilleri belirli bir kapsamla sınırlı kalan sanıklar için yasal bir esneklik getiriliyor. Söz konusu düzenleme ile bu kişilerin cezalarında yarı oranında indirim yapılması öngörülüyor. Ayrıca, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kurumu; işkence, eziyet ve kötü muamele gibi suçlar için artık uygulanamayacak.
Yargıda hızlanma hedefi
Teklifin genelinde, icra takiplerinden miras satışlarına kadar pek çok alanda dijitalleşme ve bürokrasinin azaltılması hedefleniyor. İdareye karşı açılacak icra takiplerinde, dava öncesi idareye yazılı başvuru zorunluluğu getirilerek kamu kaynaklarının gereksiz dava giderlerinden korunması amaçlanıyor. Aynı zamanda, miras kalan taşınmazların satışında ilk açık artırmanın yalnızca mirasçılar arasında yapılması kuralı ile mülkiyet haklarının korunması planlanıyor.
Yargılama usullerinde güncellemeler
Yargı süreçlerini hızlandırmak amacıyla idari mahkemelerde tek hakimle görülen dava türleri genişletilirken, bölge idare mahkemelerinin bazı kararlarına Danıştay yolu açılıyor. Hakim ve savcıların, hukuki bilgiyle çözümlenebilecek konularda bilirkişiye başvurması ise disiplin cezası nedeni sayılarak, bilirkişilik kurumunun yalnızca teknik uzmanlık gerektiren alanlarda kullanımıyla sınırlandırılıyor. Ayrıca, belirsiz alacak davası uygulaması kaldırılarak, yerine kısmî dava üzerinden hak arama özgürlüğünün daha etkin korunması hedefleniyor.
Sistem, yasal süreçlerin daha öngörülebilir ve hızlı işlemesi için gerekli olan teknik altyapı düzenlemelerini de içeriyor. Noterlik işlemlerinin elektronik ortama taşınması ve bilgisayar verilerinin imha süreçlerinin netleşmesi gibi maddeler, yargı üzerindeki iş yükünü hafifletmeyi amaçlıyor. Tasarı, önümüzdeki süreçte Genel Kurul'un onayına sunulacak.
