Türkiye’nin yakın siyasi tarihine damga vuran isimlerden Sinan Cemgil, 68 kuşağının en önemli öğrenci liderlerinden ve Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu (THKO) kurucularındandır. Kısa ama etkisi büyük yaşamı; üniversite amfilerinden Nurhak Dağları’na uzanan bir mücadele çizgisi bırakmıştır.
Hayatı ve Kökeni
Doğum: 15 Kasım 1944, İstanbul
Aile: Öğretmen anne-baba (Nazife ve Adnan Cemgil)
Öne çıkan özellikleri: Güçlü hitabet, teorik birikim, disiplinli örgütçülük
Entelektüel bir ortamda yetişen Cemgil, daha genç yaşlarda siyasal düşünceyle tanıştı ve kısa sürede dönemin öğrenci hareketleri içinde öne çıktı.
Eğitim Hayatı ve ODTÜ Yılları
1964’te Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Mimarlık Fakültesi’ne girdi. Üniversite yılları, onu Türkiye öğrenci hareketinin merkezine taşıdı.
ODTÜ Sosyalist Fikir Kulübü (SFK): Kurucular arasında yer aldı, başkanlık yaptı.
1968–1969 Eylemleri: Boykot ve işgallerde ön saflardaydı; “Sinan Hoca” diye anılmaya başladı.
Komer Olayı (6 Ocak 1969): ABD’nin Ankara Büyükelçisi Robert Komer’in ODTÜ ziyareti sırasında, Taylan Özgür ile birlikte Komer’in aracının yakıldığı eylemin simge isimlerinden biri oldu.
THKO’nun Kuruluşu ve Yeraltına Geçiş
Cemgil; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan ile birlikte THKO’nun temellerini attı.
12 Mart 1971 muhtırası sonrasında, tutuklanan arkadaşlarını kurtarmak ve gerilla mücadelesi başlatmak amacıyla Ankara’dan ayrıldı.
Nurhak Olayı ve Ölümü (31 Mayıs 1971)
Amaç: Kürecik’teki NATO Radar Üssü’ne yönelik eylem
Yer: Adıyaman/Gölbaşı – İnekli Köyü civarı
Sonuç: Köylü ihbarı üzerine jandarma kuşatması; çıkan çatışmada Sinan Cemgil, Kadir Manga ve Alpaslan Özdoğan yaşamını yitirdi.
Henüz 26 yaşındayken hayatını kaybeden Cemgil, İstanbul Karacaahmet Mezarlığı’na defnedildi.
“Bu Oğlum Sinan…”: Tarihe Geçen Sözler
Cenazede annesi Nazife Cemgil’in söylediği şu sözler, Türkiye siyasi tarihinin en dokunaklı anları arasında yer aldı:
“Bu oğlum Sinan… Bunlar da onun arkadaşları, kardeşleri. Onlar da benim oğullarım.
Bu çocuklar bu ülkeyi, halkı, sizleri sevdiler. Başka bir istekleri yoktu…”
Kısa Bilgilerle Sinan Cemgil
Eşi: Şirin Cemgil (Yazıcıoğlu) – evlilik: 1969
Oğlu: Taylan Cemgil (adı, öldürülen arkadaşı Taylan Özgür’den)
Mirası: Türkiye’de “Yankee Go Home” söyleminin güçlü simgelerinden; 68 kuşağı hafızasında öncü bir figür
Neden Hâlâ Anılıyor?
Sinan Cemgil, yalnızca bir dönemin değil; örgütlü mücadele, anti-emperyalizm ve öğrenci hareketleri tartışmalarının da kalıcı referanslarından biridir. ODTÜ amfilerinden Nurhak Dağları’na uzanan yaşamı, Türkiye sol tarihinde derin bir iz bırakmıştır.
