Aksaray son yıllarda sanayi hamleleriyle adından söz ettirse de ilçeler arasındaki ekonomik dağılım farklı tablolar ortaya koyuyor. Şehrin genel refah düzeyi yükselme eğilimi gösterirken coğrafi koşullar, ulaşım ağlarına uzaklık ve istihdam çeşitliliği gibi faktörler bazı bölgelerin gelişim hızını yavaşlatıyor. Ekonomik veriler ve sosyal yaşam standartları üzerinden yapılan değerlendirmeler kentin kuzey ve batı aksında yer alan bazı yerleşim birimlerinin yatırım ve kalkınma konusunda daha fazla desteğe ihtiyaç duyduğunu kanıtlıyor. Bu durum özellikle kırsal yapının hakim olduğu bölgelerde genç nüfusun iş bulma umuduyla merkez ilçelere veya büyük şehirlere göç etmesine neden olan temel bir etken olarak görülüyor.
Kırsal Yapının Ekonomik Fırsatları Kısıtladığı Ortaköy Bölgesi
Aksaray’ın kuzeydoğusunda yer alan Ortaköy ilçesi sahip olduğu geniş arazi yapısına rağmen ekonomik imkanların kısıtlılığı ile dikkat çeken bölgelerin başında geliyor. İlçenin temel geçim kaynağının geleneksel tarım faaliyetlerine dayalı olması ve sanayi yatırımlarının bölgeye henüz istenen düzeyde ulaşmaması gelir seviyesinin şehir ortalamasının altında kalmasına yol açıyor. Kentsel donatıların ve sosyal imkanların kısıtlı olması nedeniyle bölge dışarıya sürekli göç vererek demografik yapısını kaybediyor. Ortaköy’de ticaretin yerel ölçekte kalması ve dış pazarlara açılacak katma değerli üretimlerin eksikliği ilçenin ekonomik kalkınma grafiğini yatay bir seyirde tutuyor. Bu durum yerel yönetimin ve merkezi hükümetin bölgeye yönelik özel kalkınma projeleri geliştirmesini zorunlu kılan bir tablo oluşturuyor
Tarımsal Üretimde Gelir Dalgalanmalarının Yaşandığı Eskil
Tuz Gölü’nün güneyinde geniş bozkırların ortasında yer alan Eskil ilçesi tarım ve hayvancılığın en yoğun yapıldığı alanlardan biri olmasına rağmen bu üretimlerin ekonomik karşılığı her zaman yüksek refah olarak dönmüyor. İklim krizine bağlı kuraklık riskleri ve yeraltı sularının çekilmesi gibi çevresel sorunlar Eskil halkının en büyük geçim kaynağı olan çiftçiliği doğrudan tehdit ediyor. Girdi maliyetlerinin artması ve ürünlerin pazar değerindeki istikrarsızlık bölgedeki gelir düzeyinin düşük seyretmesine sebep olan temel faktörler arasında yer alıyor. Eskil her ne kadar üretim potansiyeli yüksek bir bölge olsa da sanayi tesislerinin eksikliği nedeniyle ham maddenin işlenmeden bölge dışına gönderilmesi ilçenin zenginleşme sürecini yavaşlatıyor. Hayvancılıkta modern tesisleşmenin henüz tam anlamıyla tüm tabana yayılmamış olması da küçük ölçekli üreticilerin ekonomik anlamda zorlanmasına zemin hazırlıyor.
Kısıtlı Olanaklar Ve Coğrafi Uzaklığın Gölgesinde Sarıyahşi
Şehrin en uç kuzey noktasında Kırşehir sınırında yer alan Sarıyahşi ilçesi Aksaray’ın nüfus ve ekonomik hacim bakımından en mütevazı bölgelerinden biri olarak biliniyor. Coğrafi olarak ana ulaşım akslarına ve büyük sanayi merkezlerine uzak olması yatırımcıların bölgeye olan ilgisini sınırlı kılıyor. Hirfanlı Baraj Gölü’ne kıyısı bulunmasına rağmen bu potansiyelin turizme veya endüstriyel balıkçılığa tam olarak tahvil edilememesi ilçenin ekonomik büyümesinin önüne bir set çekiyor. Sarıyahşi’de yaşayan halkın büyük bir kısmının sadece kendi ihtiyacını karşılayacak ölçekte üretim yapması nakit akışının bölge içerisinde kalmasına ve dışarıdan sermaye girişinin azalmasına yol açıyor. Eğitim ve sağlık gibi temel hizmetlere erişim için büyük merkezlere duyulan ihtiyaç bölgedeki ekonomik durgunluğun sosyal yansımalarını da açıkça ortaya koyuyor.
Bölgesel Kalkınma Ve İstihdam Odaklı Yeni Yatırım İhtiyacı
Aksaray’ın bu ilçelerinde gözlemlenen ekonomik durağanlığı kırmak adına son yıllarda kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları çeşitli projeler yürütmeye gayret ediyor. Özellikle Ortaköy ve Eskil hattında tarımsal sanayinin teşvik edilmesi ve yerel ürünlerin markalaşması yönünde atılan adımlar bölgenin makus talihini değiştirmek için büyük önem taşıyor. Sarıyahşi’de ise göl turizminin canlandırılması ve butik üretim tesislerinin kurulması için teşvik paketlerinin hayata geçirilmesi bekleniyor. İlçeler arasındaki bu gelişmişlik farkının kapatılması Aksaray’ın topyekun bir cazibe merkezi olması adına stratejik bir gereklilik olarak görülüyor. Bölgedeki yoksulluk döngüsünün kırılması için sadece tarımsal desteklerin yeterli olmayacağı bunun yanı sıra teknoloji ve hizmet sektörünün de bu kırsal alanlara entegre edilmesi gerektiği uzmanlarca sıkça vurgulanıyor.
