Orta Doğu'da tırmanan çatışmaların merkez üssüne dönüşen Hürmüz Boğazı, Katar'ın ekonomik motorunu durma noktasına getirdi. Gaz ihracatına dayalı refah modeli, boğazın kapanmasıyla ciddi bir varoluşsal krize sürüklenirken, ülke ekonomisinin bu yıl sert bir küçülme yaşaması bekleniyor.
Katar, onlarca yıl boyunca inci avcılığıyla geçinen küçük bir bölge olmaktan çıkıp, yer altı kaynaklarını küresel bir güce dönüştürmeyi başardı. Gelirlerinin yüzde 60’ından fazlasını sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinden elde eden Doha yönetimi, elde ettiği bu devasa servetle modern bir metropol inşa etti. Gökdelenlerle donatılan başkent, devasa altyapı projeleri ve 600 milyar dolarlık varlık fonuyla dünyanın en zengin ulusları arasına adını yazdırdı. Ancak tüm bu ihtişam, Şubat ayında tetiklenen jeopolitik gerilimle birlikte sarsılmaya başladı.
Ekonomik çarklar durma noktasına geldi
İran’ın bölgedeki hamleleri ve Hürmüz Boğazı'nın geçişlere kapatılması, QatarEnergy’nin Ras Laffan'daki üretim faaliyetlerini iki ay önce askıya almasına neden oldu. Boğaz üzerinden yürütülen ticaretin kesilmesi, ülkenin temel gelir kapısını kapattı. Hamad Limanı'ndaki yükleme vinçlerinin çalışmaması ve sanayi tesislerinin atıl kalması, sadece enerji sektörünü değil, turizm ve hizmet sektörlerini de derinden vurdu. Başkentteki lüks oteller ve butikler, ticaretin durmasıyla birlikte sessizliğe gömüldü.
Büyüme tahminleri tepetaklak oldu
1990'lı yıllarda Kuzey Sahası'ndaki rezervleri işleyerek küresel bir enerji oyuncusuna dönüşen Katar, 2027 hedefi olan 126 milyon tonluk üretim kapasitesine ulaşmayı planlıyordu. Fakat yaşanan saldırıların tesislerde yarattığı fiziki hasar ve lojistik kopukluk, bu vizyonu belirsiz bir geleceğe itti. Uzmanlar, enerji sevkiyatının durmasının Katar'ın ekonomik istikrarı için bir "temel taşı" kaybı anlamına geldiğini belirtiyor.
IMF, ülkenin ekonomik büyüme tahminlerini revize ederek yüzde 8,6 oranında bir daralma öngörüyor. Yiyecek ihtiyacının yüzde 90'ını dışarıdan ithal eden ülkede, yönetim şu an için havayolu ve Suudi Arabistan üzerinden alternatif tedarik kanallarını zorluyor. Ancak finansal analistlere göre; yaşanabilecek bir dış göç dalgası ve devam eden mali açık, Katar’ın enerji odaklı büyüme modelinde derin yaralar açmaya devam edecek.
