Çalışanların emeklilik dönemlerinde ek gelir sağlamak amacıyla hayata geçirilmesi planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), 2026 yılında devreye girecek. Bu sistem ile birlikte, asgari ücretliler dahil tüm çalışanlar ile işverenlerden belirli bir oran dahilinde kesintiler yapılacak. Devlet ise katılımcılara yüzde 30 oranında katkı sunacak.
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanın brüt maaşından belirli bir oranda yapılan otomatik kesintinin TES fonuna aktarılması ile işlemektedir. İşveren de aynı oranda katkıda bulunurken, devlet de vergi avantajları ve ek destek sağlamaktadır. Biriken tutarlar, profesyonel fon yöneticileri tarafından yönetilir ve emeklilik döneminde katılımcıya toplu ya da taksitle ek gelir sağlamaktadır.
Sabah gazetesinde yer alan habere göre, Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nin 2026 yılında hayata geçirilmesi planlanıyor. Orta Vadeli Program'da sistemin 1 Nisan–30 Haziran tarihleri arasında uygulanmaya başlanması hedefleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, gerekli altyapı hazırlıkları ile yasal çerçeve üzerinde çalışmalarını sürdürmektedir. Meclis'e sunulacak düzenlemelerin ardından TES'in yürürlüğe girmesi bekleniyor.
KATILIM ZORUNLU
Bireysel Emeklilik Sistemi'nde (BES) otomatik katılım yalnızca 45 yaş altındaki çalışanlar için geçerli iken, TES kapsamında tüm çalışanların katılımı zorunlu olacak.
BES'te katılımcılara ilk iki ay içinde cayma hakkı tanınmışken, TES'te en az 10 yıl süreyle sistemde kalma zorunluluğu bulunacak; erken çıkış ise büyük ölçüde kısıtlı hale getirilecektir.
Her iki sistemde maaşlardan yüzde 3 kesinti yapılacak, fakat BES'te işveren katkısı söz konusu değilken, TES'te işverenin de yüzde 3 katkı sağlaması zorunlu olacak. Ayrıca, devlet katkısı da BES'te yüzde 20, TES'te ise yüzde 30 olarak uygulamaya konulacak.
BES'teki fonlar bireysel emeklilik şirketleri tarafından yönetilirken, TES'te fonların daha merkezi bir yapı ile devlet denetimi altında işletilmesi planlanmaktadır.
BES katılımcıları, istekleri doğrultusunda sistemden çıkıp 10 yıl ve 56 yaş şartıyla emeklilik geliri elde edebilirken, TES'te birikimlere erişim SGK emeklilik yaşı ile bağlantılı olacak. Bu yaşlar, sigorta başlangıç tarihlerine göre kadınlarda 58–65, erkeklerde ise 60–65 arasında kademeli olarak uygulanacaktır.
BES'te birikimler toplu ödeme ya da emekli maaşı olarak alınabilirken, TES'te SGK'dan alınan emekli aylığına ilave olarak ek bir maaş ödenecek.
TES uygulamaya girdiğinde, otomatik BES ile entegre edilecek ve maaşlardan ayrı kesintiler yapılmadan yalnızca TES kapsamında yüzde 3 oranında kesinti yapılacaktır.
Kıdemle bağlantılı avantaj: Sistemin, uzun süre aynı işyerinde çalışanları daha avantajlı hale getirecek şekilde yapılandırılması da düşünülmektedir.
İş değişikliği durumunda birikim korunacak. Eğer çalışan iş değiştirirse, TES birikimi yeni işyerine aktarılarak sistem sıfırlanmayacak.
TES’in özel sektör ve kamu ayrımı olmaksızın uygulanması bekleniyor. Bu kapsamda, kamu sektöründe çalışan polis, öğretmen, doktor gibi meslek grupları da sisteme dahil edilecek.
TES'te çalışanların brüt maaşından yüzde 3 kesinti yapılacakken, işverenin de yüzde 3 katkı sağlaması gerekecek. Devlet ise toplam katkı üzerinden yüzde 30 ek destek sunacak.
Aşağıdaki hesaplama, asgari ücretle çalışan bir işçi için şu şekilde olacaktır:
Brüt maaş: 33.030 TL
Çalışan kesintisi (%3): 991 TL
İşveren katkısı (%3): 991 TL
Devlet katkısı (%30): 595 TL
Aylık toplam TES birikimi: 2.577 TL
Bu hesaplamaya göre, 10 yıl sonunda toplam nominal birikim 309 bin 240 TL, 20 yıl sonra ise 618 bin 480 TL'ye ulaşacaktır.
