Bu şirketlerin toplam ciro içindeki payı ise yüzde 12,6 olarak hesaplandı. Başka bir ifadeyle Türkiye’de üretilen her 100 liralık cironun yaklaşık 12,6 lirası yabancı kontrolündeki şirketler tarafından elde ediliyor.
11 BİN YABANCI ŞİRKET EKONOMİDE NE KADAR ETKİLİ?
TÜİK verilerine göre yabancı kontrollü şirket sayısı 2023 yılında 10 bin 673 seviyesindeyken, 2024 yılında 11 bin 86’ya yükseldi. Böylece yabancı şirket sayısında sınırlı da olsa artış kaydedildi. Bu şirketler yalnızca ciro açısından değil istihdam açısından da ekonomide belirli bir paya sahip. 2024 yılında yabancı kontrollü girişimlerde çalışanların toplam çalışan sayısı içindeki payı yüzde 5,1 olarak hesaplandı.
YABANCI SERMAYE HANGİ SEKTÖRLERDE GÜÇLÜ?
Veriler, yabancı sermayenin bazı sektörlerde oldukça yüksek bir paya sahip olduğunu ortaya koyuyor. 2024 yılında yabancı kontrollü girişimlerin ciro payının en yüksek olduğu sektör tütün ürünleri imalatı oldu. Bu sektörde yabancı şirketlerin ciro payı yüzde 94,6 seviyesine ulaştı. Yabancı sermayenin güçlü olduğu bir diğer sektör ise motorlu kara taşıtı, treyler ve yarı treyler imalatı olarak öne çıktı. Otomotiv sektöründe yabancı şirketlerin ciro payı yüzde 40,6 olarak hesaplandı.
Bu veriler, özellikle sanayi üretimi ve ihracat açısından kritik sektörlerde yabancı sermayenin önemli bir rol oynadığını ortaya koyuyor.
TÜRKİYE’DE EN FAZLA YATIRIM YAPAN ÜLKE: ALMANYA
Yabancı kontrollü girişimlerin ülkelere göre dağılımında Almanya ilk sırada yer aldı. Türkiye’de faaliyet gösteren 11 bin 86 yabancı kontrollü girişimin 1309’u Almanya tarafından kontrol ediliyor. Alman şirketlerinin elde ettiği cironun toplam yabancı kontrollü ciro içindeki payı ise yüzde 13,1 olarak hesaplandı. Almanya’nın Türkiye’deki güçlü yatırım varlığının arkasında uzun yıllara dayanan ticari ilişkiler, sanayi iş birlikleri ve otomotiv sektöründeki yatırımların bulunduğu değerlendiriliyor.
ABD VE İNGİLTERE’NİN TÜRKİYE’DEKİ PAYI
Türkiye’de en fazla yatırım yapan ülkeler arasında ABD ve Birleşik Krallık da üst sıralarda yer alıyor. ABD kontrolündeki 1010 girişimin toplam yabancı kontrollü ciro içindeki payı yüzde 12,3 olarak hesaplanırken, Birleşik Krallık kontrolündeki 737 girişimin payı ise yüzde 8,3 oldu. Bu veriler, Türkiye’nin Avrupa ve ABD merkezli şirketler için önemli bir üretim ve yatırım merkezi olmaya devam ettiğini gösteriyor.
TÜRKİYE YABANCI YATIRIM İÇİN NEDEN CAZİP?
Ekonomistler, Türkiye’nin genç nüfusu, üretim kapasitesi ve Avrupa pazarına yakınlığı nedeniyle yabancı yatırımcılar açısından cazip bir konumda bulunduğunu belirtiyor. Ayrıca sanayi altyapısının gelişmiş olması ve özellikle otomotiv, beyaz eşya ve elektronik üretiminde güçlü tedarik zincirlerinin bulunması, uluslararası şirketlerin Türkiye’de yatırım yapmasını teşvik eden faktörler arasında yer alıyor. Önümüzdeki dönemde küresel üretim ağlarının yeniden şekillenmesiyle birlikte Türkiye’nin yabancı yatırım açısından stratejik öneminin artabileceği ifade ediliyor.
