Kamuoyu tarafından “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) ile ilgili bilgiler netleşmeye başladı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından koordine edilen bu çalışmanın amacı, düşük gelirli hanelere düzenli olarak maddi destek sağlamaktır.
Yetkililer, sistemin uygulanabilmesi için gerekli yasal düzenlemenin 2026 yılı içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne iletilmesinin beklendiğini belirtti.
2026’da pilot uygulama başlayacak
Açıklamalar doğrultusunda, uygulamanın 2026 yılında bazı belirlenen illerde pilot olarak başlayacağı ifade ediliyor. Değerlendirme süreci tamamlandıktan sonra ise sistemin 2027 yılında tüm Türkiye’de devreye alınması öngörülüyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, sistemin ilk adımda pilot uygulama ile hayata geçeceğini, sonrasında ise ülke genelinde yaygınlaştırılacağını aktardı.
Başvurular e-Devlet üzerinden yapılacak
Uygulamanın yürürlüğe girmesiyle birlikte başvuruların e-Devlet platformu aracılığıyla gerçekleştirileceği öngörülüyor. Dijital başvuru sürecinde, hane gelir durumu ve sosyoekonomik veriler merkezi sistem üzerinden değerlendirilecek.
81 il için sosyoekonomik harita oluşturularak;
Konut durumu,
İstihdam oranları,
Nüfus yapısı,
İklim koşulları,
Yaşam maliyetleri
gibi kriterlerin ayrı ayrı değerlendirileceği ifade edildi. Destek miktarının bu analizler neticesinde belirleneceği de kaydedildi.
Destek miktarı nasıl belirlenecek?
Sistemde sabit bir ödeme yerine “eşik gelir modeli” uygulanacak. Her bölgenin ortalama gelir düzeyi belirlenecek. Bu düzeyin altında kalan haneye destek sağlanacak.
Örneğin, kalabalık bir ailede sadece tek bir gelirle geçiniliyorsa, gelir asgari ücretin üstünde olsa bile bölgesel eşik değerinin altında kalma durumunda destek almak mümkün olacak.
Ödemelerin hak sahiplerinin banka hesaplarına nakit olarak aktarılması planlanıyor.
Kimler yararlanabilecek?
Yeni modelde temel kriter, hanelerin toplam gelirinin belirlenen bölgesel eşik gelirin altında olması olacak. Destek alabilecek gruplar şunlar arasında yer alıyor:
Düşük gelirli ve geniş aileler,
Tek maaşla geçinen haneler,
Bölgesel ortalamanın altında gelir düzeyine sahip olanlar,
Sosyoekonomik analiz neticesinde destek ihtiyacı tespit edilen aileler
destekten yararlanabilecek.
Hanelerde çalışan bireyin emekli ya da asgari ücretli olmasına yönelik özel bir koşul aranmadan, değerlendirmelerin hane geliri ve yaşam maliyetleri üzerinden gerçekleştirileceği vurgulandı.
Sosyal yardım sisteminde yeni bir model oluşturuluyor.
Yetkililer, GETAD sisteminin istihdamı teşvik edici bir yönünün olacağını, aynı zamanda gelir desteği ile sosyal yardım sisteminde köklü bir değişim hedeflediklerini vurguladı.
Uygulamanın hayata geçmesiyle sosyal desteklerin daha kapsamlı ve veriye dayalı bir yapıyla sunulması bekleniyor.
