Türkiye, petrokimya ürünlerinde dışa bağımlılığı azaltmak ve bölgenin üretim üssü haline gelmek için stratejik bir hamleye hazırlanıyor. Tekstil, otomotiv ve halı gibi sektörlerin temel girdisi olan petrokimya ham maddeleri için yıllık 23 milyar dolar seviyesinde ithalat gerçekleştiren Türkiye, bu tabloyu yerli üretimle değiştirmeyi hedefliyor. Erdemoğlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Erdemoğlu, Gaziantep'teki üretim tesislerinde yaptığı değerlendirmelerde, SASA bünyesinde planlanan dev yatırımın sadece bir şirket projesi olmadığını, aynı zamanda Türkiye'nin bölgesel bir merkez olma vizyonunu destekleyen bir ülke projesi olduğunu vurguladı.
Bölgesel üretim üssü arayışı
İbrahim Erdemoğlu, küresel ticaret dengelerindeki değişimlerin Türkiye'ye sunduğu fırsatlara dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı: "ABD’nin eğer orta ve uzun vadede Çin’i daha fazla Asya bölgesine sıkıştırmak gibi bir strateji varsa bunun uygulanabilmesi için bizim bulunduğumuz coğrafyada alternatif bir üretim üssüne ihtiyaç var. Bu üretim üssü kim olabilir?
Dünya konjonktürüne bakıldığında Rusya olamaz. Avrupa’nın mevcut yapısı buna uygun değil.
Balkanlar yeterli ölçeğe sahip değil. Bu durumda üç ülke öne çıkıyor; Türkiye, İran ve Mısır.
Çin’in bugün ürettiği mamullerin bir bölümünü bu coğrafyada başka ülkelere ürettiremezseniz Çin’in üretim gücüne alternatif yaratamazsınız. Dolayısıyla bölgede yeni bir üretim üssü gerekiyor.
Yumurtalık’taki yaklaşık 25 milyar dolarlık yatırım fikri de buradan çıkıyor." Erdemoğlu, Mısır ve İran'ın mevcut yapısal sorunları nedeniyle Türkiye'nin bölgede öncü bir rol üstlenmesinin kaçınılmaz olduğunu belirtti. Erdemoğlu, "İran'ın ise problemleri ortada.
Geriye Türkiye kalıyor. Gördüğümüz tabloda Türkiye’den başka güçlü bir alternatif bulunmuyor.
Türkiye bölgede bir tür öncü, merkez veya ‘abi’ rolü üstlenecek. Çevresinde Suriye, Irak, Ürdün ve Mısır olacak.
Bu coğrafyanın üretim ve tedarik sisteminde merkez ülke Türkiye olacak. Adana Ceyhan-Yumurtalık öne çıkıyor.
Üretimdeki en kritik konulardan biri lojistik olacak. Lojistik maliyetini minimize edebilen şirketler ve ülkeler başarılı olacak.
Çin’in bugünkü başarısının en önemli nedenlerinden biri de bu. İkinci unsur ise ölçek ekonomisi.
Küçük küçük üretim yapılarıyla dünya rekabetinde kalıcı olmak giderek zorlaşacak. Yumurtalık’tan Ankara’ya göndereceğiniz bir mamule kıyasla Suriye çok daha yakın.
İstanbul’a göndereceğiniz bir ürüne kıyasla Irak ve Mısır gibi pazarlar lojistik açıdan çok yakın hale gelebiliyor" diyerek stratejik avantajları özetledi.
Yatırım için teşvikler hazır
Yatırımın hayata geçirilmesi noktasında devletin sağladığı desteklerin önemine değinen İbrahim Erdemoğlu, Sanayi Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın teşvik mekanizmalarını güçlendirdiğini ifade etti. Erdemoğlu, "Bizim anlayışımızda ülke var, devlet var, millet var.
Bunu destekleyen gelişmeler de var. Sanayi Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın destek ve teşvik mekanizmalarını güçlendirmiş olması önemli.
Bunların önemli bölümü bu yıl gerçekleşti. Bizim 20-25 milyar dolarlık yatırımımızın master planı yaklaşık dört yıldır hazır.
Ne üreteceğimizi hazırladık. Hangi teknolojiyi kullanacağımızı belirledik.
Arazi de hazır" şeklinde konuştu. Türkiye'nin yıllık 23 milyar dolarlık petrokimya ithalat yükünü hafifletmeyi amaçlayan bu devasa yatırım, 1 numaralı öncelik olarak görülüyor.
Irak ile imzalanan günlük 1 milyon varillik petrol sevkiyatı anlaşması gibi gelişmeler, Türkiye'nin ham petrolü işleyerek katma değerli ürünlere dönüştürme kapasitesini artırırken, Yumurtalık'taki tesisin bu süreçte kritik bir rol oynaması bekleniyor. Projenin tamamlanmasıyla birlikte Türkiye'nin petrokimya türevleri üretiminde dışa bağımlılığının önemli ölçüde azalacağı ve bölgedeki tedarik zincirinin merkezine yerleşeceği öngörülüyor.
Sürecin ilerleyişi ve teşviklerin sahaya yansıması, önümüzdeki dönemde sanayi çevreleri tarafından yakından takip edilecek.
