Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetini gerekçe gösteren dört ülke, İsrailli bazı şahıs ve kurumları hedef alan yeni yaptırım paketlerini yürürlüğe koydu. Fransa ise İsrailli Bakan Smotrich’e giriş yasağı getirdi.
Uluslararası arenada Batı Şeria’daki gerilim tırmanırken, İngiltere, Kanada, Fransa ve Norveç'ten eş zamanlı yaptırım hamlesi geldi. Söz konusu ülkelerin dışişleri bakanlıkları tarafından paylaşılan ortak metinlerde, bölgedeki aşırılık yanlısı yerleşimcilerin Filistinli sivillere karşı gerçekleştirdiği saldırıların kabul edilemez olduğu vurgulandı. Girişimin, şiddet olaylarında sorumluluğu bulunduğu iddia edilen kişilerin ve bu şiddeti finanse ettiği öne sürülen yapıların cezalandırılmasını hedeflediği belirtildi.
Finansal kısıtlamalar ve ticari engeller
Yaptırım kararları ülkelerin yasal prosedürlerine göre çeşitlilik gösteriyor. İngiltere, bölgedeki yerleşimci grupların mali kaynaklarını kesmeye odaklanırken, Filistinli sivillerin evlerinin yıkılmasında rol oynadığı iddia edilen bir inşaat şirketini de yaptırım listesine dahil etti. Kanada hükümeti ise benzer şekilde yaptırım uygulanan kişi ve kurumlarla ticari faaliyet yürütülmesini vatandaşlarına yasakladı.
Fransa'nın kapsamlı vize engeli
Fransa’nın attığı adım diğer ülkelere kıyasla daha geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Fransa Dışişleri Bakanlığı, İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in de aralarında bulunduğu 26 kişiye ülkeye giriş yasağı getirdi. Listede Smotrich dışında, yerleşimci örgütlerinin liderleri ve şiddet olaylarına karıştığı öne sürülen yerleşimciler de yer alıyor. İsrail Dışişleri Bakanlığı ise bu kararları sert bir dille eleştirerek, yaptırım uygulayan ülkelerin antisemitizmi teşvik ettiği iddiasını yineledi.
Bölgedeki yerleşim birimleri ve hukuki statü
Diplomatik çevreler, Batı Şeria’da yaşanan şiddetin iki devletli çözüm zeminini aşındırdığına dikkat çekiyor. Birleşmiş Milletler nezdinde uluslararası hukuka aykırı kabul edilen İsrail yerleşimleri, bölgedeki güvenlik dengelerini sarsmaya devam ediyor. Özellikle Doğu Kudüs'ün doğusundaki yeni yerleşim planlarının bölgeyi parçalı bir yapıya sürükleyeceği endişesi, uluslararası toplumun İsrail hükümetine yönelik "acil durdurma" çağrılarını da beraberinde getiriyor.
Uluslararası kamuoyu, İsrail’in bölgedeki uygulamalarına karşı benzer yaptırımların genişleyebileceği sinyalini veriyor. İsrail tarafı suçlamaları reddederek diplomatik yaptırımları "kabul edilemez" olarak tanımlasa da, batılı başkentlerin yerleşimci şiddetine karşı izlediği tutum sertleşme eğilimi gösteriyor.
