EGFR, böbrek fonksiyonunun ölçütlerinden biri olup, böbrekler tarafından filtre edilen sıvıların böbrek boyunca akış hızını gösteren tahmini glomerüler filtrasyon hızıdır. Kandaki kreatin miktarına bakılarak böbreklerin çalışma düzeyi belirlenebilir. Böbreklerde fonksiyonel bir bozukluk varsa, bu test böbrek hastalığının evresini anlamada da kullanılır.
EGFR NEDİR?
eGFR (Estimated Glomerular Filtration Rate), böbreklerin atıkları filtreleme yeteneğini ölçen bir kan testidir. Bu test, böbreklerin bir dakikada ne kadar kanı temizlediğini gösterir ve böbreklerin fonksiyon yeterliliğini anlamaya yardımcı olur.
GFR (GLOMERÜLER FİLTRASYON HIZI) NEDİR?
GFR, glomerüller tarafından dakikada filtrelenen kan miktarını gösterir. Glomerüller, fazla sıvı, elektrolit ve atıkları kan dolaşımından süzerek böbreklerin işlevini yerine getirmesini sağlar.
EGFR DEĞERİ KAÇ OLMALI?
Sağlıklı kişilerde eGFR değeri 90 veya üstü olmalıdır. Bu değer yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, gebelik, bazı ilaçlar ve beslenme biçimi gibi faktörlerle değişebilir. GFR gün içinde de değişiklik gösterebilir; gece yarısı öğleden sonra değerine göre %10 daha düşüktür.
EGFR DEĞER ARALIKLARI VE BÖBREK HASARI
EVRE TANIM eGFR (ml/dak/1.73 m²)
1 Normal veya yüksek ≥ 90
2 Hafif azalmış 60-89
3a Hafif-orta azalmış 45-59
3b Orta-şiddetli azalmış 30-44
4 Şiddetli azalmış 15-29
5 Böbrek yetmezliği < 15
EGFR YÜKSEKLİĞİ NEDİR?
EGFR yüksekliği, glomerüler filtrasyon hızının 90 veya daha üstü olmasıdır. Bu durum, böbreklerin kanı hızlı bir şekilde temizlediğini gösterir. Yüksek değerler, böbrek hastalıkları ve olası diğer sağlık sorunlarının habercisi olabilir.
EGFR DÜŞÜKLÜĞÜ NEDİR?
EGFR düşüklüğü, böbreklerin glomerüler filtreleme hızının azaldığını gösterir. Bu durum böbreklerin işlevini yerine getirememesi veya idrar yollarının tıkanması gibi nedenlerden kaynaklanabilir. İdrar çıkışının engellenmesi, böbrek yapısında hasara ve böbrek işlevinde azalmaya yol açabilir. Erken teşhis ve tedavi, böbrek hasarının önlenmesinde önemlidir.
EGFR TESTİ NEDEN YAPILIR?
EGFR testi, böbrek fonksiyonlarından şüphelenildiğinde veya böbrek rahatsızlıklarının durumunu incelemek için yapılır. Test, böbrek hasarını belirlemede temel parametredir.
EGFR TESTİNİN ÖNERİLDİĞİ DURUMLAR
Gebelik süreci
Kalp rahatsızlıkları
Şeker hastalığı
Genetik yatkınlık
Sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
İdrar yolu tıkanıklıkları
Yüksek tansiyon
Obezite
Tütün ürünü kullanımı
Böbrekler hasar gördüğünde glomerüller daha az kan süzer. Bu durum, kreatinin ve üre gibi atıkların kanda birikmesine yol açar. Zamanla halsizlik, eklem ağrısı, idrar miktarında azalma ve kaşıntı gibi belirtiler görülebilir.
EGFR TESTİ HANGİ DURUMLARDA YAPILMALIDIR?
Böbrekler işlevlerini yerine getiremediğinde eGFR testi kullanılır. Test, glomerüllerdeki bozulmaları ve böbrek rahatsızlıklarını ortaya çıkarmaya yardımcı olur.
ÖNE ÇIKAN BELİRTİLER
Yorgunluk
Kaşıntı
Kol, bacak ve ayaklarda şişkinlik
Mide bulantısı
Kas krampları
Kusma
İştah kaybı
Sık veya az idrara çıkma
