Orta Doğu’da tırmanan gerilim küresel piyasaları baskı altına alırken, OECD’nin güncel raporu büyüme rakamlarının ciddi oranda gerileyeceğine işaret etti. Uzmanlar, yükselen enerji maliyetlerinin enflasyonu tetikleyeceğini ve merkez bankalarını faiz indirimlerini ötelemeye zorlayacağını belirtiyor.
Küresel ekonomide savaşın yarattığı belirsizlik bulutları yoğunlaşıyor. 28 Şubat itibarıyla Orta Doğu’da tırmanan gerilim, yalnızca lojistik ve enerji hatlarını değil, tüm dünyanın büyüme projeksiyonlarını revize etmesine neden oldu. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), bu süreçte küresel büyüme beklentisini yüzde 3,4’ten yüzde 2,8 seviyesine çekti.
Savaşın uzaması durumunda bu oranın çok daha aşağıya inebileceği uyarısı yapılırken, piyasalar yeni bir maliyet şokuyla karşı karşıya.
Enerji Arzındaki Kırılganlık Fiyatları Tetikliyor
Prof. Dr. Murat Çetinkaya, savaşın sadece bölgesel bir kriz olmadığını, ABD’den Asya’ya kadar tüm ekonomileri doğrudan etkileyen bir zincirleme reaksiyon başlattığını ifade etti. Enerji arzındaki aksaklıkların, sanayi üretiminden lojistik maliyetlerine kadar geniş bir yelpazede baskı oluşturduğunu belirten Çetinkaya, özellikle petrol ve doğal gaz piyasalarındaki volatilitenin sanayi girdi maliyetlerini (gübre, petrokimya gibi) doğrudan yukarı çektiğini hatırlattı.
Bu durumun pandemi sonrası düşürülmeye çalışılan enflasyonu yeniden "yapışkan" bir hale getirebileceği öngörülüyor. OECD’nin analizlerine göre, G20 ülkelerinde fiyatlar genel seviyesinin yukarı yönlü ivme kazanması kaçınılmaz görünüyor.
Merkez Bankalarının Hareket Alanı Daralıyor
Enflasyondaki bu yeniden yükseliş eğilimi, dünya genelindeki merkez bankalarının para politikası stratejilerini de temelden sarsıyor. Uzun süredir beklenen faiz indirimi beklentileri, artan jeopolitik riskler nedeniyle rafa kalkmış durumda.
Prof. Dr. Çetinkaya’ya göre merkez bankaları şu aşamada temkinli bir duruş sergileyerek faiz indirimlerini ertelemek zorunda kalacak. Eğer savaş şiddetlenerek devam ederse, bazı gelişmiş ekonomilerde ek sıkılaştırma adımlarının dahi masaya gelebileceği uyarısında bulunuluyor.
Türkiye’nin Büyüme Performansı Dikkat Çekiyor
Küresel çalkantıya rağmen Türkiye ekonomisinin sergilediği direnç ise dikkat çekici. OECD verilerine göre Türkiye, bu yıl yüzde 3,1, 2027 yılında ise yüzde 3,8 büyüme projeksiyonuyla küresel ortalamadan pozitif ayrışmayı sürdürüyor.
Ancak enerji ve gıda maliyetlerindeki artışın Türkiye için bir risk oluşturduğunu vurgulayan Çetinkaya, jeopolitik gerilimin azalması halinde ekonomik tablonun hızla iyileşebileceğini belirtti. ABD ve İran kanadından gelen ılımlı mesajlar risk algısını bir nebze yumuşatsa da, enerji altyapısındaki hasarların maliyet etkilerinin bir süre daha piyasalarda hissedilmeye devam etmesi bekleniyor.
