Arjantin'den yola çıkan yolcu gemisindeki üç kişinin hayatını kaybetmesi, dünya kamuoyunda "yeni bir pandemi mi başlıyor" endişesini tetikledi. Uzmanlar ise Hantavirüs ile Covid-19 arasındaki temel farklara dikkat çekerek, paniğe gerek olmadığını belirtiyor.
Deniz seferinin 40. gününde İspanya'nın Kanarya Adaları açıklarına demirleyen MV Hondius isimli gemi, son günlerde yaşanan üzücü kayıplarla gündeme oturdu. Nisan ayının başında Arjantin’den ayrılan gemide, Hollandalı bir yolcunun vefatı ile başlayan süreç, kısa süre sonra eşinin ve bir Alman vatandaşının daha hayatını kaybetmesiyle krize dönüştü. Dünya Sağlık Örgütü, gemideki virüsün insandan insana bulaşabilen nadir bir Andes suşu olduğunu teyit etti.
Yaşanan bu süreç, hafızalardaki pandemi korkularını yeniden uyandırsa da sağlık otoriteleri durumun kontrol altında olduğunu ve gerekli karantina tedbirlerinin uygulandığını vurguluyor. Türkiye de dahil olmak üzere birçok ülke, gemiden tahliye edilen vatandaşlarını gözetim altına alarak süreci yakından takip ediyor.
Hantavirüs ve Koronavirüs ayrımı
Uzmanlar, Hantavirüs ile Covid-19'un biyolojik özellikleri ve yayılma mekanizmaları açısından birbirlerinden keskin çizgilerle ayrıldığını ifade ediyor. Dr. Semih Tareen, Andes varyantı gibi bazı türlerin insandan insana bulaşma kabiliyeti olsa da, bu durumun Covid-19'un yayılım hızıyla kıyaslanamayacağını belirtiyor. Genel olarak Hantavirüsler, enfekte kemirgenlerin idrarı veya dışkısı gibi materyallerle temas yoluyla bulaşma eğiliminde.
Enfeksiyon hastalıkları uzmanı Dr. Songül Özer ise, toplumsal bir salgın potansiyelinin Hantavirüs için oldukça düşük olduğunun altını çiziyor. Covid-19'un aksine, Hantavirüslerde insandan insana bulaşma vakaları literatürde oldukça sınırlı kalıyor.
Mutasyon riski ve ölümcül seyir
Virüsün mutasyona uğrayarak daha tehlikeli hale gelme ihtimali ise bilim dünyasının radarında. Ancak uzmanlar, mevcut genetik verilerin, Andes suşunun aşırı mutasyon geliştirme eğiliminde olmadığını gösterdiğini savunuyor. Dr. Tareen, virüslerin sürekli mutasyon geçirdiğini ancak mevcut durumda bir "seçilim baskısı" bulunmadığını hatırlatarak, endişe verici bir evrimsel sıçrama riskinin düşük olduğunu ifade ediyor.
Ölüm oranları kıyaslandığında ise ilginç bir tablo ortaya çıkıyor: Hantavirüs, Covid-19'a göre birey bazında çok daha ölümcül (yüzde 20 ila 60 arası varyanta bağlı riskler) olsa da, bulaşıcılığının düşük olması nedeniyle geniş kitleleri etkileyen bir pandemiye dönüşme olasılığı yok denecek kadar az. Sağlık otoriteleri, seyahatlerde temel hijyen kurallarına uyulması ve kapalı alanların havalandırılması gibi basit tedbirlerin, bu virüsten korunmada en büyük kalkan olduğunu hatırlatıyor.
