Ortadoğu'daki gerilimin tetiklediği jet yakıtı fiyatlarındaki astronomik artış, havacılık sektörünü zor durumda bıraktı. Mayıs ayı itibarıyla dünya genelinde 13 bin uçuş takvimden çıkarılırken, İstanbul ve Münih iptallerin yoğunlaştığı merkezler olarak öne çıktı.
Havacılık dünyasında alarm zilleri çalıyor. Uzun süredir devam eden bölgesel çatışmaların petrol piyasalarına yansıması, havayolu şirketlerini stratejik kararlar almaya zorladı. Cirium tarafından paylaşılan havacılık verilerine göre, sadece Mayıs ayı içerisinde küresel çapta yaklaşık iki milyon koltuk kapasitesi iptal edilen uçuşlar nedeniyle devre dışı kaldı.
İptallerin merkezinde İstanbul var
Analizler, operasyonel kısıtlamaların en çok hissedildiği şehirlerin başında İstanbul ve Münih'in geldiğini ortaya koyuyor. Sektör temsilcileri mevcut durumda bir tedarik krizi olmadığını belirtse de, hükümetlerin olası aksamalara karşı hazırladığı acil durum planları devreye girmeye hazır bekliyor. Uzmanlar, küresel uçuş trafiğinin yaklaşık yüzde 1'ine tekabül eden bu iptallerin, önümüzdeki dönemde daha geniş çaplı bir mali darboğazın habercisi olabileceği görüşünde.
Yakıt maliyetleri katlandı
Savaşın başlamasından bu yana jet yakıtı fiyatlarındaki değişim, havayolu şirketlerinin üzerindeki mali baskıyı gözler önüne seriyor. Şubat sonunda tonu 831 dolar seviyesinde olan yakıt maliyeti, Nisan ayının başında 1.838 dolara kadar fırladı. Bu durum, bilet fiyatlarında da ciddi bir yukarı yönlü hareketi tetikledi. Air France, KLM, Delta ve Lufthansa gibi dünya devleri, yaz tarifelerini daraltma kararı alırken, bazı bölgelerde arzın tamamen durması ihtimali tartışılıyor.
Gelecek haftalar belirleyici olacak
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), alternatif kaynaklar bulunmadığı takdirde Avrupa'nın Haziran ayına kadar ciddi bir yakıt kıtlığı ile yüzleşebileceği uyarısını yaptı. Özellikle İngiltere'nin jet yakıtı ithalatının büyük bir kısmını Ortadoğu'dan karşılaması ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat riskleri, tedarik zinciri üzerindeki endişeleri artırıyor. Havacılık sektörü, bir yandan artan maliyetlerle baş etmeye çalışırken, diğer yandan küresel enerji arzındaki belirsizliklerin önümüzdeki haftalarda nasıl bir seyir izleyeceğini yakından takip ediyor.
