Yılın ilk çeyreğini kapsayan ocak-nisan döneminde Hazine, enflasyon oranlarını geride bırakan faiz ödemeleriyle karşı karşıya kaldı; toplam rakam 1,1 trilyon lirayı aşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Ekonomik veriler, bütçe harcamalarında alışılmadık bir tabloyu ortaya koydu. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın paylaştığı güncel verilere göre, yılın ilk dört ayında faiz dışı harcamalar reel bazda değişim göstermezken, faiz ödemelerindeki yükseliş yıllık enflasyonu ikiye katladı. Bu durum, bütçe gelirlerindeki belirgin artışa rağmen yüksek bir nakit açığının oluşmasına neden oldu.
Borç çevriminde yeni strateji ve iç borçlanma yükü
Daha önceki yıllardan devralınan yüksek faizli borçlanma mirası, Hazine’nin nakit dengesini baskılamaya devam ediyor. Sadece nakit açığını kapatmakla kalmayan Hazine, aynı zamanda vadesi gelen 1,5 trilyon liralık borcu çevirebilmek adına ciddi bir operasyon yürüttü. Özellikle iç borç geri ödemelerindeki yüzde 593,2’lik devasa artış, devletin borç çevirme mekanizması üzerindeki yükün ne denli ağırlaştığını gözler önüne serdi.
Brüt borçlanma rakamlarına bakıldığında, ocak-nisan döneminde toplam 2,1 trilyon liranın üzerinde bir kaynak arayışına gidildiği görülüyor. Bu finansmanın büyük bir kısmı, devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) ihracıyla karşılandı. Hazine, tüm bu geri ödemeler ve nakit ihtiyacı sonrasında borçlanma ve kasa hareketleri üzerinden dengeleri korumaya çalışırken, 856,1 milyar liralık nakit açığı ilk dört ayın en dikkat çeken verisi oldu.
Faiz dışı dengede iyileşme sinyali
Yaşanan tüm olumsuz tablonun içinde dikkat çeken nadir pozitif göstergelerden biri faiz dışı denge oldu. Geçen yılın aynı döneminde faiz dışı açık veren sistem, bu yılın ilk dört ayında 258 milyar lira civarında bir faiz dışı fazla üretti. Buna rağmen, faiz ödemelerinin toplam giderler içerisindeki payının yüzde 17,7'den yüzde 22,2 seviyelerine sıçraması, bütçenin üzerindeki en temel baskı unsurunun faiz mekanizması olduğunu kanıtlıyor. Hazine, kur farkı gelirleri ve çeşitli fon aktarımlarıyla kasa bakiyesini 93,9 milyar lira düzeyinde tutmayı başardı.
