Türkiye’den Avrupa Birliği ülkelerine ihraç edilen biber sevkiyatında, izin verilen değerlerin 21 kat üzerinde pestisit kalıntısına rastlanması üzerine ürünler imha edildi. 3 yıllık sessizliğin ardından yeniden baş gösteren bu durum, denetim süreçlerini tekrar tartışmaya açtı.
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin yönettiği RASFF sistemi üzerinden paylaşılan verilere göre, Bulgaristan sınır kapısında gerçekleştirilen rutin kontrollerde Türkiye çıkışlı biberlerde "Siflumetofen" adlı kimyasal madde tespit edildi. Söz konusu maddenin, elma, domates ve patlıcan gibi ürünlerde kullanımına onay verilmiş olsa da, biber üzerinde hiçbir yasal kullanım ruhsatının bulunmadığı vurgulandı.
Limitlerin 21 kat üzerine çıktı
Yapılan analizlerde, biber örneklerinde 0,214 mg/kg düzeyinde pestisit saptanırken, AB standartlarında kabul edilen üst sınırın 0,01 mg/kg olduğu hatırlatıldı. Bu devasa fark, ürünlerin Avrupa pazarına girişini engelledi ve sınırda imha kararının çıkmasına neden oldu. Uzmanlar, bu maddenin ruhsat dışı kullanılmasının hem ticari bir kriz yarattığını hem de ürün güvenliğini riske attığını belirtiyor.
3 yıl sonra yeniden gündemde
Pestisit kalıntısı kaynaklı bu tür bildirimler, tarım sektöründe alarm verici bir noktaya ulaştı. 2023 yılında da benzer bir vakayla karşılaşıldığına dikkat çeken sektör temsilcileri, üç yıllık aranın ardından aynı kimyasalın tekrar tespit edilmesini "denetim eksikliği" olarak yorumluyor. Özellikle nar, üzüm ve limon gibi diğer ürünlerde de geçmiş yıllarda yaşanan benzer sorunlar, ihracatçıları zor durumda bırakıyor.
Sağlık riskleri endişe yaratıyor
Siflumetofen etken maddesinin insan sağlığı üzerindeki etkileri ise uluslararası kuruluşların radarına takılmış durumda. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), bu maddeyi kanserojen etkisi olabileceğine dair kanıtlar barındıran maddeler kategorisinde tanımlıyor. Bununla birlikte, EFSA tarafından yapılan son değerlendirmelerde, maddenin hormon sistemi üzerindeki olası olumsuz etkileri ve üreme sağlığına yönelik potansiyel riskleri üzerine yoğun bir araştırma süreci devam ediyor. Tüketici sağlığını korumak adına atılacak adımlar, gıda güvenliği otoritelerinin ana gündem maddesi olmayı sürdürüyor.
